De Europese Commissie wil voor dit type diensten een apart regime. Deze voorstellen worden nu met alle lidstaten besproken. Het gaat voor onze sector met name om de volgende ontwikkeling.

• De Europese Commissie (EC) wil een een apart regime instellen voor sociale diensten, waaronder de zorg, die een waarde hebben van > € 500.000,-.
  Diensten boven deze drempelwaarde hebben volgens de EC een grensoverschrijdend belang. 
• Sociale diensten onder dit drempelbedrag beschouwt de EC als diensten die geen grensoverschrijdend belang hebben. Behalve wanneer er concrete aanwijzingen bestaan dat dit anders zou zijn, bijvoorbeeld wanneer de EU een bepaald grensoverschrijdend project financiert.

• Een belangrijk verschil ten opzichte van het huidige 2 B-regime is dat de aanbesteding dan voortaan Europees aangekondigd moet worden. Daardoor kunnen aanbieders uit andere lidstaten kennisnemen van - en uiteraard inschrijven op - alle opdrachten die de Nederlandse overheden hebben geplaatst voor deze sociale diensten. 

Huidige situatie
De 'begeleiding' die gemeenten straks gaan inkopen, zal onder het B-regime vallen. Bij de behandeling door de Tweede Kamer van de nieuwe nationale aanbestedingswet in februari is dit helder geworden. Deze nationale regels zijn een omzetting van de bestaande Europese regels aangevuld met eigen nationale regels voor zover Europa hiervoor de ruimte biedt (subsidiariteitbeginsel).

De voor ons relevante EU richtlijn 2004/18/EG met de bijlagen 2A en 2B is in ons nationale recht omgezet in het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao) met bijlage 2, onderdeel A en onderdeel B. Voor de A diensten geldt de volledige werking van de EU richtlijn, voor de B diensten een beperkte werking (verlicht regime).
Als de opdracht boven de geldende EU drempelwaarde ligt, gelden bij het B regime twee eisen:

1. De technische specificaties moeten non discriminatoir zijn.
2. De uitslag van de aanbesteding moet achteraf worden gepubliceerd.

Als er sprake is van een duidelijk grensoverschrijdend belang, dan moeten de algemene EU aanbestedingsbeginselen worden nageleefd. De opdracht moet dan vooraf in passende mate bekend worden gemaakt.

Standpunt VGN
De VGN schreef eerder in april 2011 in haar brief aan de EC op de consultatie die vooraf ging aan deze nieuwe conceptrichtlijnen dat wij formele aanbestedingen geen passend instrument vinden voor de inkoop van gehandicaptenzorg. Vanuit dit gezichtspunt hebben wij gepleit voor het handhaven van het verlichte regime voor 2 B-diensten. Daarbij hebben wij tevens benadrukt dat de gehandicaptenzorg weinig grensoverschrijdend potentieel heeft. Dit omdat de gehandicaptenzorg zich laat typeren als langdurig met een integraal karakter. Daarbij zijn taal en sociaal culturele kennis belangrijke factoren.

Standpunt Nederland 
In het kader van de subsidiariteit vindt Nederland de toepassing van de Europese aanbestedingsregels op opdrachten die nauwelijks een grensoverschrijdend belang kennen onwenselijk. Dit geldt met name voor aan nationale regels gebonden diensten en voor diensten met een belangrijke maatschappelijke component zoals rechtskundige diensten, opsporingsdiensten, arbeidsbemiddeling,onderwijs, cultuur en diensten gerelateerd aan zorgverlening. Hoewel Nederland zelf kan blijven bepalen hoe een sociale dienst wordt ingekocht, betekent het voorgestelde regime een verzwaring ten opzichte het huidige 2B-regime doordat de aanbesteding ook Europees aangekondigd moet worden in plaats van alleen afgekondigd. Nederland kan zich niet vinden in deze beperking. Nederland zet in op behoud van het huidige 2B-regime, en wil in ieder geval dat het aparte regime voor sociale diensten blijft conform het huidige 2B-regime.

Dit standpunt van Nederland spoort met het eerder door de VGN ingenomen standpunt.

Tijdspad
De EC streeft ernaar de richtlijnen in de loop van 2012 vast te stellen. Daarna hebben de lidstaten nog 1,5 tot 2 jaar de tijd om de richtlijnen in eigen regelgeving te implementeren. Volgens de planning van de EC zal implementatie van de nieuwe richtlijnen in nationale regelgeving uiterlijk 30 juni 2014 moeten plaatsvinden. Dat betekent dus tezijnertijd weer aanpassing van de nieuwe nationale Aanbestedingswet.  

Uw contactpersoon voor dit onderwerp is mw mr. T. (Tineke) Donga-Freling 030-273 96 24 tdonga@vgn.nl