Na een inleidend deel, met onder andere Prof. Schalock, ging de focus achtereenvolgens naar onderzoek, praktijk, organisatie en beleid. Aan dit laatste onderdeel leverde ook VGN-directeur Hans Schirmbeck een bijdrage.

Opening
Prof. Geert van Hove (Universiteit Gent) bepleitte het inzetten van de inzichten uit onderzoek voor veranderingen op alle niveaus in het werkveld. Daarbij benadrukte hij de universele geldigheid van het gedachtegoed van Quality of Life.

Vervolgens lichtte dr. Claudia Claes, voorzitter E-Qual, haar centrum toe. Dit expertisecentrum wil via praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek, onderwijs, vorming en dienstverlening theoretische kennis en praktische toepassingen op het terrein van QoL genereren en verspreiden. De ambitie is een knooppunt te vormen, dat onder andere via netwerken en via een website zal werken.

Prof. Robert Schalock (Hastings College, USA) noemde de rol van de zorgorganisatie bij de implementatie van QoL cruciaal en het is daarom zaak organisaties lerend te maken. Wat betreft de metingen hebben zelfrapportage en objectieve observatie zijn voorkeur. Dit voorkomt het proxyprobleem, oftewel het bevragen van een ander die voor de cliënt spreekt, wat tot incorrecte antwoorden kan leiden. Als factoren die QoL op individueel niveau bepalen noemde hij: functioneringsniveau, opleidings- en tewerkstellingssituatie, woonplaats, aangeboden keuzes en verleende kansen, niveau van inclusie en participatie in de gemeenschap, organisatiecultuur van een voorziening en ondersteunende omgeving, rol die iemand speelt in de gemeenschap.

QoL en onderzoek
Dr. Wil Buntinx (Universiteit Maastricht) liet zien hoe professionals via een goed opgezet ondersteuningsproces kunnen bijdragen aan een verbetering van de QoL. In de kern gaat het erom dat de ondersteuning de mismatch compenseert tussen de persoonlijke competenties en de omgevingseisen om met succes te participeren in activiteiten die gebruikelijk/typisch zijn bij leeftijdsgenoten in de culturele context van de persoon.

Dr. Claudia Claes (Hogeschool Gent) belichtte de wisselwerking tussen onderzoek en praktijk. Een door haar uitgevoerde review naar predictoren van QoL werd gevolgd door een empirisch onderzoek bij Stichting Arduin waarin de relatie tussen persoonskarakteristieken, omgevingsfactoren en personal outcomes (a.h.v. de Personal Outcome Scale, de POS) werd verkend. De POS-scores bleken significant beïnvloed door de supportstrategieën, woonsituatie, status van werk/dagbesteding en niveau van verstandelijk functioneren.

QoL en praktijk
Dr. Jos van Loon (Stichting Arduin) liet zien hoe evidence-based werken in de praktijk kan worden ingezet om de kwaliteit van bestaan te bevorderen. Op microniveau  betekent dat ‘van rechts naar links te denken’, oftewel vanuit de output (de persoonlijke ondersteuningsuitkomst) via de throughput (het ondersteuningsplan, gebaseerd op en in lijn met de input) naar de input (doelen en perspectieven van een persoon, zijn of haar ondersteuningsbehoefte en zijn of haar kwaliteit van bestaan op een bepaald moment).

Prof. Jim Thompson (Illinois State University, US) ging in op de toekomst van inclusief onderwijs. Centrale vraag daarbij is: Hoe de vaardigheden van de scholen te vergroten om alle kinderen te onderwijzen, ook die met en beperking. Dit vraagt een waaier van ondersteuning in de gewone klas. Belangrijke voorwaarden daarbij zijn 1) de principes van ‘universal design’  (dus in dit geval: kunnen inspelen op verschillende leerstijlen), 2) tijd voor leerkrachten en ander personeel voor samenwerking aan probleemoplossing en 3) systematisering van de inspanningen voor participatie en identificatie van ondersteuning. 
        
QoL en de organisatie
Dr. Adelien Decramer (Hogeschool Gent) ging in op de implementatie van Performance management binnen de organisatie als voorwaarde voor QoL. Kern hiervan is afstemming:

• verticaal: van de individuele doelen van medewerkers op de organisatiedoelen;
• horizontaal: integratie van de praktijken van alle betrokken stakeholders.   

Tim Lee (Vocational training center in Taiwan) belichtte de organizational outcome scale. Deze brengt effectiviteit en efficiëntie van organisaties vanuit het Kwaliteit van Bestaan kader in kaart. Er is inmiddels een pilotversie van een Nederlandstalig instrument beschikbaar.

QoL en het beleid
Jean-Pierre van Baelen (Vlaamse overheid) heeft als opdracht het implementeren van het Vlaamse beleidplan Perspectief 2020, wat moeten leiden tot een paradigmashift van aanbodgerichte zorg naar vraaggestuurde zorg en tot een zorggarantie voor mensen met grote ondersteuningsnood via uitbreiding van het aanbod, efficiencywinst en zorgvernieuwing.

Hans Schirmbeck (VGN) zette uiteen dat zijn branchevereniging werkt aan het verschaffen van randvoorwaarden voor goede begeleiding van cliënten. Daarbij vormt het Visiedocument Kwaliteitskader het vertrekpunt om met stakeholders te onderhandelen. In eerste instantie stond verantwoorden in het Kwaliteitskader centraal, maar sinds voorjaar 2011 gestart is met een vernieuwde werkwijze Kwaliteitskader ligt het accent nu op verbeteren en vormt de individuele cliënt en zijn ondersteuningsplan het vertrekpunt. Er wordt nu gewerkt aan het ontwikkelen van een daarbij passende werkwijze en instrumentarium.

Franz Wolfmayer (European Association of Service Providers for Persons with Disabilities) lichtte toe dat zijn organisatie tot doel heeft: dienstverlening aan haar leden, beleidsbeïnvloeding en onderzoek en ontwikkeling. De grootste uitdagingen voor zijn organisatie vormen de implementatie van het VN-verdrag, een ‘mainstreaming’ beleidsaanpak en meer zorg op maat. Daartoe worden Europese projecten uitgevoerd en wordt bijgedragen aan Europese wetgeving.