Aantal ouderen met verstandelijke beperkingen

Lopende mensen

Hoeveel ouderen met verstandelijke beperkingen gaan de komende jaren een beroep doen op gemeenten voor begeleiding, zorg binnen de thuissituatie, daginvulling en vervoer? Deze specifieke groep is klein in omvang, maar gaat de komende jaren wél toenemen. We doen een ruwe schatting.

Hoe groot is het aandeel ouderen?

  • In de Trendanalyse Gehandicaptenzorg (TNO 2011) wordt tot 2020 een relatieve groei van het aantal ouderen voorspeld. Naar schatting is op dit moment 20 tot 25% van alle mensen met een lichte tot ernstige verstandelijke beperking ouder dan 50 jaar.
  • Volgens het Brancherapport Gehandicaptenzorg 2010 (VGN) was in 2008 41,8% van de cliënten in gehandicaptenzorginstelling (lid van de VGN) tussen de 26 en 54 jaar, 12,1% was tussen de 55 en 65 jaar en 9% ouder dan 65 jaar. Dit betekent dat ruim 21% onder de doelgroep ouderen valt. Het recentere Brancherapport Gehandicaptenzorg uit 2012 bevat geen nieuwe cijfers ten opzichte van 2010. De meest recente cijfers zijn de vinden op: Feiten en cijfers VGN
  • In de publicatie IQ met beperkingen van het Sociaal en Cultureel Planbureau (2012) is op basis van de beschikbare gegevens een ruwe schatting gemaakt van het aantal mensen met verstandelijke beperkingen.
    • Mensen met een ernstige verstandelijke beperking (IQ lager dan 50):    60.000
    • Mensen met een lichte verstandelijke beperking (IQ tussen 50 en 70):  110.000
    • Zwakbegaafden met bijkomende problematiek (IQ tussen 70 en 85):    150.000
  • Wanneer op basis van de ruwe schatting in de bovengenoemde onderzoeken 21 tot 25% tot de doelgroep ‘ouderen’ behoort, zou dit kunnen betekenen:
    • 22.000 tot 27.000 ouderen met een lichte verstandelijke beperking;
    • 12.000 tot 15.000 ouderen met een ernstige verstandelijke beperking.

Voor een willekeurige gemeente met 100.000 inwoners komt dit neer op 202 tot 252 ouderen met een lichte tot ernstige verstandelijke beperking, ouder dan 50 jaar. Natuurlijk zijn er ook gemeenten waar dit aantal hoger of lager kan liggen. Dit komt bijvoorbeeld door de aanwezigheid van (grote) organisaties voor gehandicaptenzorg binnen de gemeentegrenzen.

Beroep op Wmo

Vanaf 2015 valt de ondersteuning, daginvulling en zorg binnen de thuissituatie onder de verantwoordelijkheid van gemeenten. 

De Trendanalyse Verstandelijke Gehandicaptenzorg (TNO 2011) geeft aan dat mogelijk ruim 33.000 mensen met een verstandelijke handicap een beroep op voorzieningen uit de Wmo gaan doen. Dit aantal omvat alle leeftijdscategorieën. Uitgaande van de veronderstelling dat 20 tot 25% van deze groep ‘ouderen met  verstandelijke beperkingen’ zijn, betekent dit een groep van 6.600 tot 8.250 personen. Per gemeente zullen dit dus kleine aantallen zijn.

Meer informatie