Bezuiniging van 203 miljoen euro voor 2027 geschrapt

VGN-directeur Theo van Uum: ‘We zijn met het ministerie van VWS en andere partijen in gesprek over een gezamenlijk toekomstbeeld voor de gehandicaptenzorg en wat daarvoor nodig is. Dat doen we graag vanuit de inhoud. De financiën volgen daaruit en niet andersom. Het is goed dat er voor 2027 een streep door de bezuinigingen wordt gezet. We waarderen de beweging die de minister maakt. We vragen het kabinet echter ook voor 2028 en de jaren daarna om een realistisch financieel kader. De aangenomen Kamermoties tegen de forse bezuinigingen beperken zich immers niet tot 2027.’

Minister voert aangenomen moties uit

Minister Sterk bevestigt het schrappen van de bezuinigingen voor 2027 in een brief aan de Tweede Kamer. De Tweede Kamer nam in maart na een spannende stemming de motie Bikker c.s. aan, die de regering verzoekt om niet te bezuinigen op de gehandicaptenzorg. Later die maand werd bij de begrotingsbehandeling ook de motie Westerveld c.s. aangenomen, die zich uitspreekt tegen niet-onderbouwde tariefmaatregelen voor de gehandicaptenzorg. De minister geeft nu voor 2027 gehoor aan beide moties. De totale geschrapte bezuiniging van 203 miljoen euro op de gehandicaptenzorg in 2027 bestaat uit vier onderdelen. De nieuwe brief van de minister gaat over drie ‘oude’ maatregelen uit de regeerakkoorden van 2021 en 2024. Eerder maakte zij al bekend dat de ‘nieuwe’ bezuiniging uit het huidige coalitieakkoord ook anders wordt ingevuld in 2027.

140 miljoen euro voor derde jaar op rij geschrapt

Twee bezuinigingen komen uit het regeerakkoord van 2021. Het betreft de tariefmaatregel ‘meerjarig contracteren’ van 52 miljoen euro en de tariefmaatregel ‘Wlz-behandeling’ van 88 miljoen euro. De VGN heeft forse kritiek op de onderbouwing van deze bezuinigingen, ook in de politiek neemt de kritiek toe. Ze zouden al eerder ingaan, maar werden voor 2025 en 2026 onder demissionaire kabinetten controversieel verklaard door de Tweede Kamer. Nu wordt voor de derde keer voor één jaar afgezien van de invoering van deze twee bezuinigingen. Ze staan nog wel structureel in de rijksbegroting, voor jaarlijks 140 miljoen euro. Van Uum: ‘Al drie keer heeft de Tweede Kamer nu aangegeven deze bezuinigingen niet verstandig te vinden. Het wordt tijd dat deze plannen structureel van tafel gaan.’

Bezuiniging ‘digitalisering’ loopt komende jaren op

In het regeerakkoord van 2024 is een tariefmaatregel ‘opschaling digitale zorg’ ingevoerd. Het idee achter deze bezuiniging is dat de zorg kosten zal besparen door digitalisering. Deze bezuiniging zou in 2027 beginnen met een korting van 18 miljoen euro voor de gehandicaptenzorg en loopt de jaren daarna stevig op, naar 108 miljoen euro. Ook deze bezuiniging is nu alleen voor 2027 van tafel en staat daarna nog in de begroting. Van Uum: ‘Juist bij digitalisering en de inzet van nieuwe technologie gaan de kosten voor de baten uit: er zijn dus investeringen nodig in plaats van bezuinigingen. Daarnaast zien we dat nieuwe technieken vooral helpen om de zorg te verbeteren en de zelfstandigheid van mensen met een beperking te vergroten, maar dat dit niet snel tot grote besparingen leidt. Alle reden om hier vol mee door te gaan, maar het is onrealistisch om te denken dat dit 108 miljoen euro op gaat leveren.’

Bezuiniging kabinet-Jetten: 45 miljoen euro in 2027

In het huidige coalitieakkoord is naast de hiervoor genoemde bezuinigingen een forse aanvullende bezuiniging op de langdurige zorg opgenomen. De loopt op termijn op tot bijna 1 miljard euro. Omgerekend naar het aandeel van de gehandicaptenzorg binnen de langdurige zorg, betekent dit een bezuiniging van 45 miljoen euro in 2027, die de jaren daarna oploopt tot 342 miljoen euro. Eerder liet minister Sterk al weten dat de beleidswijziging die nodig is om deze bezuiniging in te vullen niet op tijd doorgevoerd kan worden om dit bedrag in 2027 al in te vullen. Zij zoekt een alternatieve oplossing. Daarmee is ook deze bezuiniging voor 2027 van tafel. Tijdens het debat over de regeringsverklaring gaf premier Jetten daarnaast aan dat er tijdens de kabinetsformatie onvoldoende is stilgestaan bij de gevolgen voor de gehandicaptenzorg. Hij bood ruimte voor ‘andere afwegingen’ en de verdeling over sectoren zou ook nog anders uit kunnen pakken. Wat dit voor 2028 en de jaren daarna precies betekent, is echter nog niet duidelijk. Van Uum: ‘Natuurlijk kijken we in de gesprekken met het ministerie ook goed naar wat we zelf als sector kunnen doen en zoeken ook wij naar financiële ruimte. Maar dat vraagt ook om een open houding van het kabinet. Dus geen dichtgetimmerde bezuinigingsdoelen vooraf. De sector snakt naar een stabiel financieel kader, na jaren van jojo-beleid.’ 

Gebruikelijke vergoeding eigen vermogen uitgesteld

In de brief van minister Sterk komen ook enkele andere onderwerpen aan de orde. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is voornemens een vergoeding voor het aanhouden van eigen vermogen op te nemen. De brief maakt duidelijk dat de minister hier voor 2027 nog geen ruimte voor ziet. Van Uum: ‘Dat is jammer en de onderbouwing overtuigt niet echt. We gaan graag met de minister in gesprek over dit onderdeel uit de brief, want de koppeling die zij legt met de financiële positie van aanbieders verbaast ons. Als gehandicaptenorganisaties, net als andere zorgorganisaties, principieel recht hebben op deze vergoeding, dan staat dat los van een financiële momentopname.’ Ook gaat de brief in op de voortgang van de bestuurlijke gesprekken met de sector en wordt aangekondigd dat de Wlz-kaderbrief van juni inzicht zal geven in de verdeling van de beschikbare groeiruimte over de verschillende sectoren. Van Uum: ‘De sector wacht die kaderbrief met grote belangstelling af.’