Duurzaamheid door de ogen van de Efteling-bezoeker

Op Wereldmilieudag komen stakeholders en partners van de Efteling samen voor de jaarlijkse Inspiratie- en netwerkbijeenkomst Duurzaamheid. Het thema dit jaar: de kracht van samenwerken. Niet alleen over zonnepanelen of CO2-reductie, ook over de vraag wie je eigenlijk in gedachten hebt als je je park, je gebouw of je organisatie ontwerpt. De Efteling pakt dit breed op. Ze ontwerpen voor alle doelgroepen en doen dit door deze doelgroepen te betrekken in alle fases. Van ontwerp tot aan een bezoek aan het park. 

De sociale pijler verdient ook aandacht

ESG is de afkorting voor Environment, Social & Governance. Met dit raamwerken kunnen organisaties duurzaamheid, maatschappelijke impact en ethische bedrijfsvoering meetbaar en inzichtelijk te maken. In het panelgesprek dat op deze Wereldmilieudag bij de Efteling plaatsvindt, zitten vertegenwoordigers van de Provincie Noord-Brabant, bouwbedrijf Heijmans en ik ben er bij namens GGMD voor Doven en Slechthorenden. Drie verschillende samenwerkingen, één gemeenschappelijke noemer: je bereikt meer als je over de grenzen van je eigen organisatie kijkt. Voor GGMD betekent die samenwerking concreet: meedenken vanuit de ervaringen van dove en slechthorende bezoekers. Wat werkt? Wat mist? Hoe kan je toch het verhaal vertellen, alleen dan zonder geluid. 

Duurzaamheid gaat in de publieke discussie vaak over energie en klimaat. De sociale pijler, de S in ESG, verdient minstens evenveel aandacht. De Efteling laat zien hoe die pijler er in de praktijk uitziet. Niet als apart project, maar als manier van denken die door het hele park zichtbaar is.

Wat je ziet als je goed kijkt

Na de bijeenkomst is er een duurzame rondleiding door de Efteling. Wat opvalt is niet één grote ingreep, maar overal keuzes die zorgen dat iedereen zich welkom voelt, zoals:

• Bij zeventien sprookjes en drie attracties (Baron 1898, Danse Macabre en Villa Volta) is ondertiteling beschikbaar. 
• Op de website kan je je bezoek voorbereiden. Je kan daar zien of er bij een specifieke attractie harde geluiden, verrassende effecten of geureffecten zijn. Voor bezoekers met autisme of prikkelgevoeligheid is dat het verschil tussen wel of niet kunnen gaan.
• Daarnaast zijn er instructievideo’s beschikbaar op de website waarin je precies kunt zien hoe je een attractie kunt bezoeken als je een beperking hebt. Bijvoorbeeld via een aparte ingang of een andere manier van instappen. 
• Bij de attractie Danse Macabre is een virtuele wachtrij. Geen fysieke wachtrij betekent minder prikkels. En wie aan de beurt is, krijgt het verhaal wel volledig mee. 
• In het Efteling Grand Hotel is een stilteruimte waar je even tot jezelf kan komen. 
• In het park staat het Changing Places Toilet, pas het derde in Nederland. In Groot-Brittanië zijn er 2.500. Dat verschil vertelt iets over hoe ver we hier nog kunnen groeien.

Dit zijn geen losse ideeën. Het is beleid, gedragen door de overtuiging dat iedereen zich welkom moet voelen.

Niet verzinnen, maar vragen

Wat de Efteling onderscheidt is hoe ze tot die maatregelen komen. Ze verzinnen het niet zelf. GGMD denkt mee vanuit dove en slechthorende bezoekers. Stichting het Gehandicapte Kind brengt een ander perspectief in. De Efteling begrijpt dat je een doelgroep niet kunt vertegenwoordigen als je er niet naar luistert.

In het panelgesprek stelt dagvoorzitter Steven van Gils de vraag hoe belangrijk het is dat organisaties GGMD opzoeken. Het antwoord is direct: begin niet bij ons. Begin bij jezelf. In Nederland zijn anderhalf tot twee miljoen dove en slechthorende mensen. Dat is één op de tien inwoners. Ze werken bij je, kopen bij je, wonen naast je. Vraag ze wat beter kan. Die houding, nieuwsgierig en zonder aannames, is precies wat de samenwerking met de Efteling productief maakt. Geen eenmalig advies, maar een doorlopend gesprek over hoe het beter kan.

Wat ik zelf zie

Uit eigen ervaring weet ik hoe groot dat verschil is. Mijn oudste dochter heeft een beperking. Met een faciliteitenkaart bezoeken we attracties op een manier die bij haar past. De rijen worden er niet korter van, maar instappen gaat makkelijker en wachten is prikkelarmer. Kleine aanpassingen maken een groot verschil. Wat de bijeenkomst en de rondleiding bij de Efteling laten zien is dat dit deze keuzes niet toevallig zijn. Ze zijn het resultaat van in gesprek blijven met de doelgroep. 

Wat organisaties hiervan kunnen leren

De Efteling is een koploper en werkt aan inclusie van alle doelgroepen. Toegankelijkheid begint niet met een beleidsplan of een werkgroep. Het begint met een oprechte vraag aan de mensen om je heen. De Efteling toont aan dat de intentie om iedereen zich welkom te laten voelen, kan worden gerealiseerd. Structureel, concreet en zichtbaar in alles wat ze bouwen en aanbieden. Door de ogen kijken van je bezoeker, je klant of cliënt is geen grote investering. Het vraagt om de bereidheid om te vragen, te luisteren en vervolgens iets te doen met wat je hoort. Dat is de sociale kant van duurzaam ondernemen. Die kant heeft de toekomst.