Dagbesteding bij hockeyclub IJsseloever: een waardevolle werkplek

Aanloop

Hockeyclub IJsseloever is één van de locaties in de regio Utrecht waar Reinaerde arbeidsmatige dagbesteding organiseert. Twintig jaar geleden was Joke van Rooijen, begeleider bij Reinaerde, op zoek naar een nieuwe werkplek voor cliënten met een verstandelijke beperking. Een eerdere samenwerking met voetbalclub IJFC liep stuk door onenigheid over de waardering die tegenover het werk stond. “De cliënten deden hetzelfde werk als de vrijwilligers van de sportclub, maar kregen daar niet dezelfde waardering voor,” zegt Joke. “Ik vond dat ze jaarlijks op zijn minst één dagje uit verdienden, op kosten van de sportclub.”

Via Jachthaven Marnemoende, waar Reinaerde al een samenwerking mee had, kwam Joke in contact met de voorzitter van Hockeyclub IJsseloever. Ook daar was het bestuur aanvankelijk terughoudend – er was immers al een vaste schoonmaakgroep. Bovendien kon de dagbesteding niet alle werkzaamheden uitvoeren die een professioneel schoonmaakteam doet. “Daarom heb ik heel specifiek aangegeven welke taken onze cliënten wél kunnen doen en welke werkzaamheden bij het schoonmaakteam moesten blijven,” aldus Joke. Die duidelijke taakverdeling vormde de basis voor de samenwerking.

Inmiddels werken de cliënten twee dagen per week op het terrein en komt er wekelijks een professional voor een grondige schoonmaak. Dat zorgt voor continuïteit, ook als de dagbesteding een keer niet door kan gaan, omdat cliënten zich afmelden. “Je bent geen bedrijf,” zegt Joke. “Het is lastig om de continuïteit te bieden die een sportvereniging misschien verwacht. Wees vanaf het begin eerlijk over wat je kunt bieden.”

Duidelijke en passende werkzaamheden 

De werkzaamheden worden afgestemd op wat deelnemers aankunnen en op wat de vereniging nodig heeft. Het gaat om eenvoudige, terugkerende taken, zoals het schoonmaken van kleedkamers, opruimen van zwerfafval op het hockeyterrein en het opruimen van voedingswaren in de koelkast en vriezer. Daarnaast zijn er seizoensgebonden klussen. In de herfst worden bijvoorbeeld bladeren geruimd en af en toe maken de cliënten de dug-outs of reclameborden schoon. “We zijn dienstbaar aan de hockeyclub,” zegt begeleider Ien van Sprang, die namens Reinaerde bij HC IJsseloever betrokken is.

Naast een aantal wekelijks terugkerende schoonmaaktaken, kunnen de werkzaamheden van week tot week verschillen. Ien heeft regelmatig contact met verschillende bestuurs- en commissieleden om de werkzaamheden af te stemmen. “In de ochtend voeren deelnemers algemene taken uit, in de lunchpauze is er tijd om te voetballen en na de lunch worden de extra klusjes gedaan,” zegt ze. “Zo blijft het dagprogramma herkenbaar en overzichtelijk. Iedere cliënt heeft een eigen takenlijst en kan het werk op zijn of haar eigen manier en tempo uitvoeren.” 

Niet iedere cliënt past op een sportcomplex

Een dagbestedingsplek op een sportaccommodatie vraagt om een bepaalde mate van zelfstandigheid. Niet iedere cliënt is geschikt voor deze vorm van arbeidsmatige dagbesteding, zegt Joke. “Een hockeycomplex is groot en je kunt niet voortdurend iedereen in de gaten houden. 

Blijk van waardering

Bij HC IJsseloever is veel waardering voor de cliënten van Reinaerde. De deelnemers hebben speciale shirtjes gekregen van de hockeyclub, met in grote letters het woord ‘Kanjer’ erop. Ook organiseert HC IJsseloever jaarlijks een uitje. Afgelopen jaar gingen de cliënten naar het Archeon, met een pannenkoekendiner als afsluiting. “Dat soort dingen laat zien dat ze erbij horen,” zegt Ien.

Ruimte voor ontwikkeling

De impact van de werkplek is volgens haar goed zichtbaar in de persoonlijke ontwikkeling van cliënten. Cliënten leren praktische en sociale vaardigheden in een werkomgeving die aansluit bij hun capaciteiten. Ivo is sinds het begin al actief op Hockeyclub IJsseloever en heeft het zichtbaar naar zijn zin. “Door de jaren heen heeft Ivo grote stappen gezet,” zegt Joke. “In het begin wilde hij nauwelijks praten of werken. Inmiddels doet hij dat met plezier. De verantwoordelijkheid die cliënten krijgen, helpt hen zelfstandiger en zelfverzekerder te worden. Waar Ivo eerder nog met een busje werd gebracht, komt hij nu zelfstandig met de tram naar het sportterrein.”

Leg afspraken goed vast

Hoewel de samenwerking al jarenlang bestaat, zijn niet alle afspraken formeel vastgelegd. Joke adviseert andere verenigingen en zorgorganisaties om daar wel aandacht aan te besteden. “Het helpt om afspraken over de werkzaamheden, begeleiding en verantwoordelijkheden vast te leggen,” zegt ze. “En vergeet ook een goede verzekering niet. Het kan altijd gebeuren dat een cliënt iets kapotmaakt op de vereniging.”

Een waardevolle samenwerking

Voor de hockeyclub is de samenwerking inmiddels onderdeel van de dagelijkse praktijk. De cliënten leveren een concrete bijdrage aan het onderhoud van het terrein, terwijl zij tegelijkertijd een plek hebben waar ze zich nuttig voelen, maatschappelijk inzetten en zich kunnen ontwikkelen. “Je ziet aan deelnemers dat ze blij en trots zijn op het werk dat ze doen,” zegt Ien.

Succesfactoren:

• Zorg voor een duidelijke taakverdeling. Bepaal welke werkzaamheden cliënten zelfstandig kunnen uitvoeren en welke taken bij professionals of vrijwilligers blijven. 
• Wees realistisch over continuïteit tegenover de sportvereniging. Cliënten kunnen zich afmelden; houd rekening met wisselende bezetting.
• Niet iedere cliënt is geschikt voor een grote, drukke sportaccommodatie. Een bepaalde mate van zelfstandigheid en verantwoordelijkheid is nodig.