Begroting VWS: zorgverschraling dreigt
Oude en nieuwe bezuinigingen op de gehandicaptenzorg tellen op tot ruim een half miljard euro. De Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland maakt zich grote zorgen over de dreigende verschraling van de zorg. In een brief aan de Tweede Kamer trekt de sector aan de bel.
Op 3 en 5 maart bespreekt de Tweede Kamer de begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Op 9 maart staat een apart begrotingsdebat over gehandicaptenbeleid gepland. In een brief aan de Tweede Kamer vraagt de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland aandacht voor het VN-verdrag Handicap, de arbeidsmarkt en forse bezuinigingen die op de sector afkomen.
‘Deze begrotingsdebatten zullen onvermijdelijk niet alleen gaan over de op Prinsjesdag gepresenteerde plannen, maar ook over de plannen van het nieuwe kabinet.’
VN-verdrag Handicap: aan de slag
De VGN zet zich in voor een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen. Om dit te realiseren is een flinke inhaalslag nodig. Nederland is nog lang niet de toegankelijke samenleving die we nastreven. Dat vraagt om integraal overheidsbeleid op uiteenlopende terreinen, zoals zorg, arbeidsmarkt, wonen, kinderopvang, onderwijs, sport, vrije tijd en rechtsgelijkheid voor alle inwoners van Nederland, met of zonder beperking. De titel ‘Aan de slag’ van het coalitieakkoord is hier bij uitstek van toepassing. We zijn blij dat de nieuwe coalitie het VN-verdrag Handicap in haar coalitieakkoord nadrukkelijk omarmt. Tegelijkertijd maken we ons zorgen over het ontbreken van middelen om de benodigde inhaalslag daadwerkelijk te maken en over voorstellen die moeilijk met het VN-verdrag Handicap te rijmen zijn.
Mensenwerk
Nabijheid en persoonlijke aandacht zijn van wezenlijk belang voor mensen die op intensieve zorg zijn aangewezen. De medewerkers zijn het ‘goud’ van de gehandicaptenzorg. Zij verdienen respect en waardering, en vooral méér collega’s om uitval door overbelasting te voorkomen. Het tekort aan medewerkers in de sector bedraagt op dit moment echter bijna 10.000 mensen en dit aantal loopt volgens de officiële prognoses op tot bijna 22.000 in 2034. Vooral voor de meest intensieve vorm van gehandicaptenzorg is dat tekort nu al nijpend, maar dit probleem gaat zich steeds nadrukkelijker in de gehele gehandicaptenzorg manifesteren. De arbeidsmarktproblematiek is de komende jaren het grootste vraagstuk voor onze sector. Het zichtbaarder maken van dit prachtige werk en het vergroten van de maatschappelijke waardering voor deze medewerkers staan hoog op onze agenda. Steun van politiek en overheid is daarbij zeer welkom.
‘De tarieven waren aantoonbaar te laag, dus het optrekken daarvan naar een kostendekkend niveau beschouwen we als het inlopen van achterstallig onderhoud’
Financieel kader: jojo-beleid
In een eerste reactie op de VWS-begroting die op Prinsjesdag verscheen, hekelde de VGN het financiële 'jojo-beleid': 'tegenover het extra budget dat beschikbaar komt voor kostendekkende zorgtarieven en huisvestingskosten staan bezuinigingen die de tarieven weer onder de kostprijs doen belanden'. Met het verschijnen van het nieuwe coalitieakkoord zijn de financiële vooruitzichten nog somberder geworden. De oude bezuinigingen zijn niet geschrapt, maar worden verdubbeld. Alle ingeboekte en nieuw aangekondigde bezuinigingen tellen samen in 2030 op tot ruim een half miljard euro en lopen daarna nog verder op. Voor cliënten betekent dit verschraling van de zorg: minder persoonlijke aandacht (bijvoorbeeld minder vaak onder de douche, minder ondersteuning in avond en weekeind, minder keuzevrijheid in bedtijden voor mensen die hulp nodig hebben bij het omkleden). Voor medewerkers in de gehandicaptenzorg dreigt een hogere werkdruk en meer uitval. Dit is een zeer zorgelijk scenario. De sector heeft behoefte aan rust en ruimte om te investeren. De Tweede Kamer is aan zet om stevig bij te sturen in het financiële kader voor de gehandicaptenzorg.
