Kwaliteit: ‘In de nieuwe visie kijken we met een steeds bredere blik naar kwaliteit’

Waarom een nieuwe visie? Kwaliteit is toch niet veranderlijk? 

‘Ha, dat zou je zeggen he. En op sommige gebieden klopt dat ook. Maar de vorige visie op kwaliteit in de gehandicaptenzorg was inmiddels al wel zo’n twintig jaar oud. Dat is niet per se een diskwalificatie, maar de maatschappij is in die tijd wel behoorlijk veranderd. En dan is het goed om af en toe te kijken of de visie nog aansluit bij de praktijk. Dat hebben we gedaan in de stuurgroep kwaliteitskompas gehandicaptenzorg. Daar zitten naast de VGN ook beroeps- en cliëntenorganisaties en zorgkantoren in, net als een aantal toehoorders, het Zorginstituut, de Inspectie en VWS.’

En? Is het gelukt om dit goed te doen? 

‘Ja, ik denk van wel. Vooral ook omdat we een goede balans hebben gevonden tussen idealisme en realisme. De nieuwe visie is echt gericht op de praktijk en context van nu en de komende jaren. We waren gewend om altijd te gaan voor de best mogelijke zorg. Maar door vergrijzing en personeelskrapte weten we dat dat niet altijd meer realistisch is. Dan is de vraag: wat kan wel? Wat moeten we anders organiseren, wat vinden we belangrijk om méér te doen? Zo zorgen we dat de visie aan blijft sluiten bij wat haalbaar is in de praktijk.’

Welke update heeft de visie inhoudelijk gekregen?

‘De kern van de visie is niet veranderd: we willen nog steeds het beste voor alle mensen met een beperking die zorg en ondersteuning nodig hebben. Tegelijkertijd kijken we met een bredere blik naar kwaliteit. Even kort door de bocht: vroeger draaide het vooral om de kwaliteit van zorg en ondersteuning, nu steeds meer om de kwaliteit van bestaan, waar zorg en ondersteuning een bijdrage aan kan leveren. Vandaar ook de titel van de vernieuwde visie: Visie op kwaliteit van zorg en ondersteuning: bijdragen aan kwaliteit van bestaan voor mensen met een beperking. Als professional houd je er rekening mee dat kwaliteit van bestaan breed is, en over alle levensgebieden gaat die voor mensen belangrijk zijn.’

‘We hebben daarmee meer oog voor wat anderen daaraan bij kunnen dragen, zoals het sociale netwerk en de maatschappij. En we hebben meer oog voor andere manieren om naar kwaliteit van bestaan te kijken, zoals positieve gezondheid. Dat heeft nu allemaal ook een plek in de visie.’

‘Een brede blik betekent ook flexibiliteit. We erkennen in deze visie dat de wereld verandert, en dat steeds sneller doet. Bijvoorbeeld als het gaat om technologische innovatie. Daarmee omgaan, vraagt wendbaarheid. Kwaliteit is de balans tussen wat minimaal nodig is, wat maximaal haalbaar is, en wat optimaal wenselijk is.’

En wie bepaalt hoe die balans eruit moet zien?

‘Dat doen we samen. In de nieuwe visie benadrukken we het belang van samenwerking op alle niveaus. Van mensen met een beperking en hun verwanten, tot wetenschappers en professionals, en van zorgaanbieders tot politiek en samenleving. Dat past precies bij het uitgangspunt dat we kwaliteit niet meer beperken tot zorg en ondersteuning, maar dat kwaliteit van bestaan het vertrekpunt is. Daar hebben we iedereen voor nodig.’