Vier interessante publicaties over mensen met een beperking en hun ondersteuning.

Achttien plus
Juist op het moment dat mensen met een verstandelijke beperking moeilijke vragen moeten beantwoorden en lastige keuzes maken, stopt hun scholing: als zij achttien worden. Bovendien is de begeleiding vaak ook niet gericht op het stimuleren van hun persoonlijke ontwikkeling. Suzanne Verheijden, die zelf veel lesmateriaal ontwikkelde, en onderzoeker Martin Schuurman stelden een gratis publicatie samen, in de hoop hierin verandering te brengen.
Ze citeren onder andere hoogleraar Carlo Schuengel, die erop wijst dat veertig procent van de professionals ervan uitgaat dat hun cliënten niet wezenlijk kunnen veranderen. Gelukkig is de lucht niet loodgrijs in deze publicatie. Er staan veel manieren in waarop mensen met een beperking, hun begeleiders en de zorgorganisaties meer aandacht kunnen besteden aan leren. Ook bevat het een instrument waarmee organisaties zelf kunnen evalueren hoe ver ze zijn op het gebied van ontwikkelingsgericht begeleiden.
Suzanne Verheijden en Martin Schuurman, Recht op leren! Het creëren van een ontwikkelingsgericht klimaat voor mensen met een verstandelijke beperking na het VSO. April 2016. Gratis downloaden via kalliopeconsult.nl, onder ‘actueel’.

NAH
Een mooie vergelijking: ‘Rouw en verdriet zijn als een vingerafdruk: herkenbaar voor iedereen, maar nooit voor twee mensen hetzelfde.’ Het is een citaat van psycholoog Manu Keirse, dat is opgenomen in een lesbrief over niet-aangeboren hersenletsel. Ook voor deze aandoening geldt dat er vele vormen zijn, en chronische rouw maakt er doorgaans deel van uit. 
Omdat niet-aangeboren hersenletsel nog altijd onvoldoende wordt herkend, stelde hogeschool Windesheim Flevoland deze lesbrief samen. Hij is speciaal gericht op mensen die in wijkteams werken en dus in contact komen met mensen die mogelijk NAH hebben, en op studenten. Ook staan er aanwijzingen voor trainers in.
Alle onderwerpen komen aan bod: de oorzaken, de zichtbare en onzichtbare gevolgen, ook die voor de omgeving, de signalering, de bejegening, en natuurlijk: wat te doen? Aan gebrek aan informatie kan het nu niet meer liggen. Omdat mensen met NAH vaak liever geen hulp vragen, wordt ‘enige vorm van outreachend werken’ aanbevolen.
Kitty Jurius, Kelly Bax, Iris Goes en Anne Hofstra, Niet-aangeboren hersenletsel: oorzaken, gevolgen, signalen en zorg. Almere 2016. ISBN 978-90-77901-755. Downloaden via kennispleingehandicaptensector.nl. In boekvorm gratis te bestellen bij b.toes@windesheimflevoland.nl.

Ouder worden
Mensen met een lichamelijke beperking krijgen vaak twintig tot dertig jaar eerder last van ouderdomsklachten dan anderen. Hoe ga je daarmee om? De vereniging van mensen met een lichamelijke handicap BOSK stelde een boekje samen met antwoorden op die vraag. Hoe ontwikkel je veerkracht en zorg je voor de juiste ondersteuning? Hoe ga je om vermoeidheid en eenzaamheid?
Dat het echt kan, bewijzen de inspirerende portretten en citaten. Een vrouw kan dankzij een hulphond, die alles oppakt wat ze laat vallen, haar liefde voor tuinieren weer botvieren. Een man zegt: ‘Ik heb het geluk gehad een arts te ontmoeten, die voorstelde al mijn medicatie af te bouwen en te kijken hoe dat zou gaan. Ik heb nu minder pijn.’ Ervaringsdeskundige Jetta Klijnsma schreef het voorwoord: ‘De kunst van het ouder worden is door te gaan met genieten.’
Maria Hornman e.a., Dit is wie ik ben, Ouder worden met een lichamelijke beperking. ISBN 978-90-79604-11-1. Prijs 3,00 euro. Bestellen via bosk.nl

Strips
Striptekenaar en illustrator Camiel Derkx belt iedere avond met zijn oudere broer Jordy, die een verstandelijke beperking heeft en in een rolstoel zit. De grappige en soms ongemakkelijke opmerkingen van Jordy inspireerden Camiel tot het maken van een stripalbum, waarmee hij vorig jaar afstudeerde aan de kunstopleiding AKV St. Joost in Den Bosch.
Jordy vertelt zijn broer bijvoorbeeld dat hij die dag heeft gevoetbald en zelfs heeft gescoord. Hoe dan?, vraagt Camiel verbaasd. Het antwoord staat in het laatste plaatje van de pagina.
Sommige strips zijn ook te zien op de Facebookpagina mijngehandicaptebroer, maar voor vijf euro, exclusief verzendkosten, heb je het album zelf in handen.
De tekenaar is trouwens nog niet uitgekeken op zijn onderwerp. Hij belooft dat er nog vele series zullen volgen.
Camiel Derkx, Mijn gehandicapte broer en ik – 1. 2015. Prijs 5,00 euro. Bestellen via camilederkx.com.