Medisch generalistische zorg voor mensen met een beperking verbeteren

Hoe pak je het verbeteren van medisch generalistische zorg voor mensen met een beperking aan? In dit artikel leggen we uit wat MGZ is, welke afspraken helpen en delen we inspirerende voorbeelden uit de praktijk.

Medisch generalistische zorg

Toegang tot goede medisch generalistische zorg (MGZ) is voor steeds meer mensen met een beperking niet langer vanzelfsprekend. Speelt dit ook bij jou in de regio? Dan is het belangrijk om zo snel mogelijk te gaan samenwerken. Maar waar begin je? 

Wat is medisch generalistische zorg? 

MGZ is de medische zorg die huisartsen en artsen verstandelijk gehandicapten (arts VG) in samenspel leveren. Zowel overdag als in de avond, nacht- en weekenden (ANW-uren).

De toegang tot MGZ komt alleen steeds meer onder druk te staan. Artsen VG zijn schaars en de zorgvragen worden complexer. Huisartsen krijgen het drukker en lopen vast bij complexe zorgvragen omdat ze moeilijk om advies kunnen vragen. In de praktijk zien we dat dit probleem nu al leidt tot onzekerheid, vertraging en extra druk bij zorgpersoneel. Maar het belangrijkste is natuurlijk dat dit voor mensen met een beperking kan leiden tot gezondheidsrisico’s en verminderde kwaliteit van leven. 

Samenwerking is noodzaak 

Door de toename van (de complexiteit van) zorgvragen en schaarste van professionals lukt het steeds minder goed om MGZ als organisatie alleen te regelen. Goede samenwerking in de regio is daarom belangrijk. Niet alleen om zorg beschikbaar te maken, maar ook om duidelijkheid te creëren. Wie doet wat, en wanneer? 

Vanwege deze redenen hebben landelijke partijen in 2024 het Convenant Medisch Generalistische Zorg (MGZ) ondertekend.

‘Het MGZ-convenant vraagt niet óf we meedoen, maar hoe. Daarmee laat het de urgentie zien om aan te haken en mee te bouwen aan werkbare zorg’

Aan de slag met het Convenant MGZ in de regio 

Het convenant biedt handvatten om MGZ in de regio goed te organiseren. Het gaat hierbij om samenwerking binnen de eigen sector en domeinoverstijgende samenwerking. 

Goede MGZ vraagt verder om samenwerking tussen gehandicaptenzorgorganisaties, huisartsen, artsen VG, verpleegkundig specialisten (VS-en), physician assistants (PA’s) of verpleegkundigen, zorgkantoren en soms ziekenhuizen. 

Wil jij aan de slag om MGZ in je eigen regio te verbeteren? Dan is het belangrijk dat je de voorwaarden kent om MGZ in de regio tot een succes te maken. We behandelen er een aantal in dit artikel. 

  • Om de toegang tot medische zorg te verbeteren is het nodig dat er sprake is van duidelijke triage. Bijvoorbeeld door een verpleegkundige, doktersassistente of poli- assistent. Andere professionals zoals een VS of PA kunnen taken overnemen van de arts VG of huisarts. Door hier slimme afspraken over te maken kan de arts VG of huisarts de beschikbare tijd beter benutten en kunnen. Een goede triage zorgt ervoor dat de juiste zorg, op de juiste plek door de juiste persoon wordt gegeven.

    Triage in Zwolle 

    In de regio Zwolle werken een arts VG, VS en huisartsen(post) samen. Via aanrijteams en MGZ-triage wordt bij twijfel eerst gezamenlijk gekeken of en wie nodig is. Begeleiders krijgen snel ondersteuning, en de huisarts wordt alleen ingeschakeld als dat echt nodig is. Bekijk het artikel 'Succesvol inzetten van verpleegkundige triage op afstand' en maak eventueel gebruik van hun implementatieplan. De link naar het plan vind je in het artikel. 

  • Om de toegang tot MGZ te verbeteren, is het van belang goed gebruik te maken van ondersteunende functies, passende multidisciplinaire samenwerking en taakherschikking. Poli-assistentes en verpleegkundigen kunnen bijvoorbeeld ondersteunen. Voor de samenwerking met collega- behandelaren en taakherschikking kun je denken aan VS-en en een passende inzet van gedragsdeskundigen. Sta met elkaar stil hoe je artsen kunt ontlasten door regionale samenwerking.  

    Slimme inzet van poli-assistente in Zuidoost-Brabant

    Bij de VG-poli in Zuidoost-Brabant ontlast de poli-assistente de arts VG door allerlei taken uit te voeren. Denk daarbij aan het opvragen van gegevens van cliënten en het zoveel mogelijk klaarzetten van de huisartsenbrief. Of aan de uitvoering van standaardcontroles als meten, wegen, bloeddruk meten en het indienen van een lab aanvraag. Bekijk het artikel: Opzet VG-poli voor betere zorg aan mensen met beperking.

  • Ook in de avonden, nachten en weekenden (ANW-uren) is het van belang om de toegang tot MGZ te verbeteren. Dit kan door regionaal afspraken te maken wie bereikbaar is, hoe de overdracht is geregeld en waar de kortdurende, specialistische advisering aan zorgverleners als huisartsen wordt belegd. 

    Algemeen nummer bij ANW-uren in Friesland

    Bij Alliade (voorheen Talant) is er voor alle medische zorgvragen één algemeen nummer. Zorgvragers krijgen via dit nummer een triagist aan de lijn, ook tijdens ANW-uren. De triagist hanteert de volgende stappen in stepped care: eerst hbo-verpleegkundige, dan VS, basisarts, huisarts en dan arts VG. Bekijk het artikel: Minder druk op huisarts en arts VG door stepped care.

  • Goede MGZ vraagt om heldere afspraken over rollen en verantwoordelijkheden. Wanneer is bijvoorbeeld de huisarts aan zet? En wanneer de arts VG? Speciaal voor de rol van medisch regiebehandelaar maak je ook afspraken over wanneer consultatie, medebehandeling of het overnemen van regiebehandeling nodig is. Een duidelijke rolverdeling zorgt voor continuïteit, samenhang en één vast aanspreekpunt voor de cliënt. 

    Rolverdeling bij Reinaerde

    Reinaerde laat zien hoe zij door de inzet van verpleegkundig specialisten door een nieuwe verantwoordelijkheidsverdeling met veel minder uren arts-VG-inzet toe kunnen. Bekijk het artikel: Nieuwe rol verpleegkundig specialist, betere kwaliteit zorg.

  • Regel als samenwerkende partijen met elkaar welke minimale MGZ-afspraken er regionaal gelden. Dit zorgt ervoor dat deze onderwerpen niet per locatie of per toeval worden geregeld, maar samenhangend. Een gezamenlijke regie voeren betekent vooral verbindend en inhoudelijk werken, niet bestuurlijk of verplichtend. Het betekent samen verantwoordelijkheid willen nemen voor bijvoorbeeld triage, rolverdeling, ondersteuning en ANW-zorg. Dit zorgt voor meer continuïteit van MGZ.

    Gemeenschappelijk aanmeldformulier in Noord-Holland Noord

    In Noord-Holland Noord hebben acht gehandicaptenzorgorganisaties afspraken gemaakt over een gemeenschappelijk aanmeldformulier, regionale uitwisseling van praktijkverpleegkundigen en een gezamenlijke structuur voor poli-toegang. Bekijk het artikel: Samen bouwen aan toekomstbestendige Medisch Generalistische Zorg VG in Noord-Holland Noord.

Tot slot: Nog wat tips op te beginnen

Over Medisch generalistische zorg in de regio 

Dit artikel is je aangeboden vanuit Medisch generalistische zorg in de regio (MGZ in de regio). Een programma dat wordt uitgevoerd door Vilans en de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR). MGZ in de regio ondersteunt regio's bij het anders organiseren en verbeteren van medisch generalistische zorg (MGZ) voor kwetsbare ouderen en mensen met een beperking. De nadruk ligt hierbij op regionale samenwerking. 

Wil je meer weten of heb je vragen of opmerkingen?

Neem contact op met Mark van IJzendoorn
Telefoonnummer
06-12547703
Mark van IJzendoorn

Deze pagina is een onderdeel van