Zeggenschap loont: lagere vertrekintentie in zorg en sociaal domein

Dit blijkt uit resultaten van de derde meting met de Landelijke Monitor Zeggenschap (LMZ) 2025. Bijna 25.000 professionals en 90 organisaties uit de zorg en het sociaal domein deden hieraan mee.

Wil tot vertrekt gedaald

Ten opzichte van 2023 is de vertrekintentie in organisaties gemiddeld met 3,2% gedaald. 70% van de deelnemende organisaties werkt inmiddels met een vorm van sturing en besluitvorming die wordt gedeeld tussen management en professionals (shared governance). In 2023 was dit nog 64%. In veel gevallen is er nog geen sprake van volledige shared governance: professionals worden wel betrokken, maar de uiteindelijke beslissingen liggen nog bij het management. Deelnemende organisaties geven aan dat zij willen doorgroeien naar meer gelijkwaardige en gedeelde besluitvorming, juist op onderwerpen die direct van invloed zijn op het dagelijks werk en de uitoefening van hun vak.

Ervaren zeggenschap verder gestegen

Vrijwel alle organisaties die deelnamen aan de LMZ hebben concrete stappen gezet om zeggenschap structureel te versterken. En die inzet loont: in 2025 is de door verpleegkundigen, verzorgenden, verpleegkundig specialisten en begeleiders ervaren zeggenschap op alle gemeten thema’s toegenomen. De gemiddelde totaalscore steeg van een 6,0 naar een 6,2. Deze positieve trend doet zich voor in alle branches. Van branches die het sterkst vertegenwoordigd zijn in de meting, scoorden de academische ziekenhuizen het hoogst (6,3) en de verpleeghuizen het laagst (6,0). 

De grootste verbetering ten opzichte van 2023 (met 3,4%) is zichtbaar op het gebied van ‘Leiding die faciliteert’. Dit blijkt cruciaal voor het behoud van professionals. Er is een duidelijk positief verband tussen een lagere vertrekintentie en een management en bestuur die professionals stimuleren om op te komen voor hun positie, hun belangen behartigen en hun zorgen serieus nemen

Zeggenschap versterken en vanzelfsprekend maken

Om zeggenschap te versterken en te borgen, werkt een planmatige, meerjarige aanpak. Het nieuwe kennisoverzicht 2025 van het Landelijk Actieplan Zeggenschap (LAZ) bevat alle kennis en inzichten om tot zo’n duurzame aanpak te komen en is gebaseerd op de ervaringen van ruim 260 organisaties die de afgelopen jaren met zeggenschap aan de slag gingen. Het kennisoverzicht bevat onder andere een praktisch stappenplan, concrete interventies en richtingwijzers die helpen om tot een goed samenspel in de organisatie te komen; van professional tot raad van toezicht en van leidinggevende tot ondersteunende staf.
Hier vind je het online kennisoverzicht 2025.

Bekijk hier de factsheet en het volledige rapport voor een overzicht van de belangrijkste resultaten van de Landelijke Monitor Zeggenschap.