Blog: Spannende maand voor gehandicaptenzorg

De Tweede Kamer nam twee maanden geleden twee moties aan die oproepen om af te zien van bezuinigingen op de gehandicaptenzorg. Het kabinet verwijst steeds naar Prinsjesdag als moment waarop duidelijk wordt hoe de diverse aangenomen moties financieel vertaald worden. Drie bezuinigingen op de gehandicaptenzorg moeten echter uitgevoerd worden door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en die heeft tijdig duidelijkheid nodig om eventuele bezuinigingen te verrekenen in de tarieven voor 2027.

Kamerleden willen duidelijkheid

De vaste Kamercommissie voor VWS heeft inmiddels, op initiatief van de Kamerleden Westerveld, Bikker en Dobbe, om een brief van de minister gevraagd over de uitvoering van de motie Westerveld c.s. over kostendekkende tarieven, zonder niet-onderbouwde tariefmaatregelen, voor de gehandicaptenzorg. Die brief moet nog deze maand komen en meer duidelijkheid geven over waar de sector voor 2027 aan toe is. Ook willen de Kamerleden dat de minister ingaat op de motie Bikker c.s. 

Nieuwe bezuiniging 

Voor 2027 staan er vier verschillende bezuinigingen op de gehandicaptenzorg in de rijksbegroting. In het coalitieakkoord van het kabinet Jetten staat een bezuiniging op de langdurige zorg van 130 miljoen euro in 2027 (die de jaren daarna oploopt tot uiteindelijk 990 miljoen euro). Bij een evenredige verdeling over de zorgsectoren in de langdurige zorg betekent dit een bezuiniging van 45 miljoen euro in 2027 voor de gehandicaptenzorg (oplopend tot uiteindelijk 342 miljoen euro). 

De minister heeft inmiddels zelf geconstateerd dat deze bezuiniging voor 2027 onhaalbaar is en heeft aangekondigd op te zoek zijn naar een alternatieve dekking. Of en hoe die de sector zal raken is nog volstrekt onduidelijk. Premier Jetten heeft eerder overigens erkend dat bij de formatie onvoldoende is stilgestaan bij de gevolgen van deze bezuinigingen. De motie Bikker c.s. roept het kabinet op ook deze nieuwe bezuiniging structureel te schrappen.

Bezuinigingen vorige kabinetten

De andere drie bezuinigingen die in 2027 dreigen, zijn in gang gezet door eerdere kabinetten. Het gaat in totaal om drie tariefmaatregelen voor volgend jaar (2027):

• de maatregel 'behandeling': 88 miljoen euro
• de maatregel 'meerjarenafspraken': 52 miljoen euro
• de maatregel 'digitalisering': 18 miljoen euro (loopt de jaren daarna op).

Uiterlijk 1 juli moet de NZa weten welke maatregelen in de tarieven voor het komende jaar verwerkt moeten worden. De minister moet het voornemen om dergelijke tariefmaatregelen op te leggen 30 dagen 'voorhangen' bij de Eerste en Tweede Kamer voordat de opdracht aan NZa gegeven mag worden.

Geen voorhang = geen bezuiniging

Voor de maatregelen 'behandeling' en 'digitalisering' moet deze voorhang nog doorlopen worden. Hier geldt 'geen nieuws is goed nieuws': als er begin juni niets is voorgehangen bij de Tweede Kamer, dan zijn deze tariefmaatregelen voor het jaar 2027 van de baan. Ze staan nog wel in de begroting voor de jaren daarna: of dat zo blijft wordt op Prinsjesdag duidelijk. Of de minister moet in de gevraagde brief al eerder duidelijkheid geven.

Intrekken eerdere bezuiniging

De tariefmaatregel 'meerjarenafspraken' is echter enkele jaren geleden al voorgehangen en daarna als opdracht aan de NZa gestuurd. Vervolgens is deze maatregel tot twee keer toe voor 1 jaar teruggedraaid, maar de structurele aanwijzing bleef staan. Aangezien ook een aanwijzing aan de NZa die een tariefmaatregel terugdraait 30 dagen in beide Kamers moet worden 'voorgehangen', geldt hier dat er nog deze maand een 'voorhang' naar de Kamers moet om deze maatregel inderdaad terug te draaien (zoals de Tweede Kamer wil gezien de aangenomen motie Westerveld c.s.). VWS geeft tot nu toe geen duidelijkheid of dat ook gaat gebeuren. De commissie VWS wil die duidelijkheid wel hebben en vraagt dus om een brief die nog deze maand moet komen. 

Ik ben zeer benieuwd naar deze brief van de minister!