Oproep: Zet talenten van mensen met een beperking centraal

Ga uit van de mens 

De stap van dagbesteding naar werk is nog lang niet vanzelfsprekend. Voor mensen met een beperking sluiten wetten, ondersteuning, onderwijs en mogelijkheden om te werken niet altijd goed op elkaar aan. De VGN vindt dat niet de indicatie of regeling centraal moet staan, maar wat iemand wil, kan en nog kan ontwikkelen. Voor de één leidt dat tot betaald werk, voor een ander is vrijwilligerswerk, een leerwerkplek of een andere vorm van maatschappelijke participatie passend. 

Van cliënt naar collega

Dit sluit aan bij het recente advies Van cliënt naar collega van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS). In dit advies pleit de RVS voor een andere benadering, waarbij ontwikkeling, participatie en werk het vertrekpunt zijn en zorg en ondersteuning daaraan dienstbaar zijn. De VGN vraagt de politiek om deze gedachte te omarmen en te vertalen naar onder meer de Wlz, Wmo en Participatiewet en naar programma's als Simpel Switchen en Nederland Werkt. 

Blijven leren en ontwikkelen

Om meer mensen met een beperking kansen te geven op werk, moeten zij zich kunnen blijven ontwikkelen. Reguliere beroepsopleidingen sluiten niet altijd aan bij de manier waarop en het tempo waarin mensen met een verstandelijke beperking leren. Praktijkgerichte leertrajecten op maat kunnen hen wel helpen werknemersvaardigheden en vakvaardigheden te ontwikkelen en toe te werken naar bijvoorbeeld een diploma, certificaat, praktijkverklaring of een passende plek op de arbeidsmarkt. Bijvoorbeeld via een brancheopleiding of het project MBO op Maat.

Daarom vraagt de VGN om structurele en domeinoverstijgende financiering van praktijkgerichte en verlengde leertrajecten. Daarbij moeten mensen met een beperking, waaronder mensen met een dagbestedingsindicatie, nadrukkelijk worden meegenomen in het kabinetsbeleid rond leren, ontwikkelen en werken. 

Specialistische kennis beschikbaar voor werkgevers

Ook werkgevers hebben ondersteuning nodig als zij ruimte willen maken voor mensen met een beperking. Gehandicaptenzorgorganisaties beschikken over specialistische kennis over begeleiding, communicatie en het passend organiseren van werkzaamheden. Die kennis is volgens de VGN belangrijk om werkplekken duurzaam te laten slagen. 

De VGN pleit daarom voor een participatietafel in iedere arbeidsmarktregio, verbonden aan het regionale werkcentrum. Gemeenten, UWV, werkgevers, onderwijs, sociaal ontwikkelbedrijven en zorgorganisaties kunnen daar samenwerken. Specialistische expertise, consultatie en nazorg moeten vanuit deze regionale structuur laagdrempelig beschikbaar zijn en structureel worden gefinancierd. 

Laat succesvolle stappen naar werk doorgaan

Tot slot hebben we aandacht gevraagd voor het Tijdelijk besluit experiment bredere inzet re-integratieinstrumenten. Hierdoor hebben mensen met een beperking die Duurzaam Geen Arbeidsvermogen (DGA) hebben toch de stap naar betaald werk kunnen zetten. Uit de tussenevaluatie waarnaar de Kamerbrief verwijst, blijkt dat een derde van de deelnemers op enig moment is gestart met betaald werk. [

Wij vinden het daarom onlogisch dat vanaf 1 november 2026 geen nieuwe deelnemers meer kunnen instromen, terwijl het experiment tot 22 april 2028 loopt. We vragen de politiek de regeling tot het einde van de looptijd open te houden voor nieuwe deelnemers, deze snel te evalueren en toe te werken naar structureel beleid.