Aan het werk, ‘Van cliënt naar collega’
Mensen met een licht verstandelijke beperking (lvb) moeten meer kansen krijgen om hun talenten te ontwikkelen en mee te doen in de samenleving. Dat is de centrale boodschap van het vrijdag gepubliceerde advies ‘Van cliënt naar collega’ van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS). De VGN ziet veel overeenkomsten tussen de analyse en aanbevelingen uit het advies en de Visie 2035 van de VGN. De vereniging ziet belangrijke aanknopingspunten om de positie van mensen met een beperking op de arbeidsmarkt verder te versterken.
Andere benadering
Het advies van de RVS pleit voor een fundamenteel andere benadering om mensen met een licht verstandelijke beperking (meer) mee te laten doen in de samenleving. Niet zorg of een uitkering moet het vertrekpunt zijn, maar ontwikkeling, participatie en werk. Deze gedachte sluit goed aan bij de Visie 2035 van de gehandicaptenzorg. Ook daarin staat centraal dat ieder mens talenten heeft en de kans moet krijgen om deze te ontdekken en in te zetten, bijvoorbeeld via betaald werk, vrijwilligerswerk, opleiding of andere vormen van maatschappelijke deelname.
Werk als middel om mee te doen
De VGN onderschrijft het belang van passend werk voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Werk kan bijdragen aan eigenwaarde, sociale contacten, ontwikkeling en zingeving. Tegelijkertijd is betaald werk niet voor iedereen het einddoel. Voor sommige mensen past een vrijwilligersfunctie, een ontwikkelplek bij een bedrijf of arbeidsmatige dagbesteding beter. Het gaat uiteindelijk om betekenisvol meedoen in de samenleving.
Meer investeren in ontwikkeling
De RVS roept in dit advies de overheid op om meer te investeren in leren en ontwikkelen van mensen met een lvb. Veel mensen met een beperking hebben behoefte aan langere leer- en ontwikkelpaden die beter aansluiten bij hun mogelijkheden en tempo. Daarom zijn vanuit de gehandicaptenzorg leertrajecten op maat ontwikkeld die worden afgesloten met een diploma zoals de brancheopleidingen Assistent Groen, Facilitair en Logistiek die worden aangeboden door de VGN academie voor Zelfstandigheid. Deze diploma’s worden erkend door het Nederlands Kwalificatieraamwerk (NLQF). Dit kwalificatieraamwerk helpt om het niveau van diploma's en certificaten beter te begrijpen en met elkaar te vergelijken.
Een ander initiatief is het project MBO op Maat, waarin zorgorganisaties en mbo-instellingen samen werken aan passende leertrajecten voor mensen die niet altijd terecht kunnen binnen de bestaande onderwijsroutes. Ook brancheopleidingen en praktijkgerichte certificeringstrajecten dragen eraan bij dat mensen hun talenten kunnen ontwikkelen en beter voorbereid zijn op werk.
Samenwerking is de sleutel
Om het advies van de RVS ‘Van cliënt naar collega’ daadwerkelijk te realiseren in de praktijk is het noodzakelijk dat verschillende partijen de handen ineenslaan. Werkgevers, onderwijsinstellingen, gemeenten, sociaal ontwikkelbedrijven, zorgkantoren en zorgorganisaties hebben allemaal een rol in het vergroten van kansen op werk en participatie.
De gehandicaptenzorg kan deze opgave niet alleen realiseren. De VGN ziet daarom veel waarde in de aanbevelingen over domeinoverstijgende samenwerking en financiering. Ook het vereenvoudigen van regelgeving is nodig. Mensen lopen nog te vaak vast tussen verschillende wetten, loketten en financieringsstromen.
Juist daarom is het programma Simpel Switchen zo belangrijk. Dit programma helpt om overgangen tussen dagbesteding, vrijwilligerswerk, beschut werk, opleiding en betaald werk eenvoudiger te maken. Mensen moeten stappen kunnen zetten richting ontwikkeling en werk zonder bang te hoeven zijn voor verlies van ondersteuning of inkomenszekerheid. In dit programma werken het ministerie van SZW en het ministerie van VWS samen met landelijke partners, waaronder de VGN
Investeren in een beweging die al is ingezet
De VGN is positief over de aandacht die het advies van de RVS geeft aan de maatschappelijke opbrengsten van investeren in ontwikkeling en werk. Niet alleen voor de mensen met een lvb, maar ook voor de samenleving als geheel. Meer participatie kan bijdragen aan een betere kwaliteit van leven, minder zorgafhankelijkheid en meer sociale betrokkenheid. En daardoor een lagere ondersteuningsbehoefte, minder uitkeringen, minder arbeidsmarkttekorten en een samenleving waarin men naar elkaar omkijkt.
Binnen de gehandicaptenzorg is al een start gemaakt met deze beweging. Maar er is nog veel werk te verzetten. Leden van de VGN werken vanuit de visie 2035 de komende jaren verder aan een samenleving waarin mensen met een beperking meer kansen krijgen om hun talenten te ontwikkelen en in te zetten. Het advies ‘Van cliënt naar collega’ biedt daarvoor waardevolle aanknopingspunten en onderstreept het belang van een gezamenlijke inzet van overheid, werkgevers, onderwijs en zorg.
RVS advies Van cliënt tot collega"
De RVS dringt in haar advies "Van cliënt naar collega" aan dat mensen met een licht verstandelijke beperking (lvb) meer kansen moeten krijgen om hun talenten te ontwikkelen en mee te doen in de samenleving. Dit vraagt om een fundamenteel andere benadering zodat mensen met een LVB meedoen in de samenleving. Geen zorg, maar ontwikkeling, participatie en werk.
