Arbeidsvoorwaarden in beweging: meer grip en waardering
Met de nieuwe cao hebben de VGN en de vakbonden belangrijke stappen gezet in de arbeidsvoorwaarden voor professionals in de gehandicaptenzorg. De cao heeft een looptijd van twee jaar. Arend Vreugdenhil was voorzitter van de werkgeversdelegatie bij de cao-onderhandelingen. Hij vertelt over de drie belangrijkste wijzigingen.
Vreugdenhil: ‘Voor de VGN stond bij de onderhandeling één uitgangspunt centraal: professionals meer grip geven op hun werk, hun ontwikkeling en hun inzetbaarheid. We wilden mensen heel graag meer zeggenschap geven over hun ontwikkeling en de balans in hun leven. We geloven dat dit cruciaal is om mensen duurzaam aan de sector te binden. En ik geloof dat dat goed gelukt is.’
1 - Betere voorwaarden voor professionals in opleiding
‘Voor iedereen in opleiding geldt: als je werkt en een bijdrage levert, moet daar ook een reële vergoeding tegenover staan. Tegelijkertijd zorgt je werkgever ook dat je je kunt blijven ontwikkelen. Het is een kwestie van over en weer investeren. En de nieuwe cao biedt daar mooie handvatten voor. Een mooi voorbeeld vind ik de modernisering van de waardering en beloning van mensen in opleiding. Voorheen zaten bijvoorbeeld mbo-studenten met een BBL vier jaar lang in een speciale leerlingenschaal. Dat is niet zo aantrekkelijk, en houdt minder rekening met de ontwikkeling die studenten doormaken. Daarom hebben we de ruimte voor maatwerk vergroot. We hebben afgesproken dat deze studenten na twee jaar een volwaardig salaris krijgen, en doorgroeien in de salarisschalen die passen bij hun functie. Medewerkers in opleiding zijn ook steeds vaker zij-instromers. Hen belonen we in de nieuwe cao nog meer op basis van wat ze al kunnen en weten, en minder op basis van welke diploma’s ze hebben. Hiermee maken we leren en werken in de gehandicaptenzorg alleen maar aantrekkelijker.’
2 - Bijzondere vergoedingen voor bijzondere diensten
‘We hebben het beleid voor onregelmatig werk gemoderniseerd. De crux daar is dat de onregelmatigheid geen probleem hoeft te zijn. De sociale of fysieke belasting heeft meer impact. We weten bijvoorbeeld dat nachtdiensten een grotere belasting geven dan dagdiensten, ook als je ze regelmatig draait. Daar hebben we de toeslag dus voor verhoogd. Op dezelfde manier zie je dat de zondag vroeger voor heel veel mensen heilig was, maar dat het verschil in beleving tussen zaterdag en zondag steeds kleiner wordt. Steeds minder mensen zijn kerkelijk, en er zijn religies waarvoor een andere dag dan de zondag belangrijker is. Of mensen moeten op zaterdag voetballen, waardoor ze juist liever op zondag willen werken. Daarom hebben we de vergoedingen voor werken in het weekend gelijkgetrokken. De toeslag voor de zaterdag wat omhoog, en die voor de zondag wat omlaag.’
‘In de cao staan daarnaast verbeterde afspraken over toeslagen voor extra inzet en bijzondere diensten zoals bereikbaarheidsdiensten en consignatiediensten. Daarmee doen we meer recht aan de belasting die dit werk met zich meebrengt. Juist bij onregelmatig en extra werk is het belangrijk dat mensen voelen dat hun inzet wordt gezien en gewaardeerd.’
3 - Balans tussen werk en privé
‘Andere belangrijke afspraken vind ik die over de balans tussen werk en privé. Zo hebben we afspraken gemaakt over meer voorspelbaarheid in roosters. Dat doen we onder meer door het beperken van last-minute wijzigingen, en het expliciet vastleggen van inzet binnen de jaarurensystematiek. Daardoor krijgen medewerkers eerder duidelijkheid over wanneer zij werken, en hoeveel uren van hen worden verwacht over het jaar.’
‘Bovendien biedt de jaarurensystematiek meer ruimte om pieken en dalen in het werk te verdelen. Zo kan extra inzet in drukke perioden worden gecompenseerd met rust op andere momenten. Dat geeft je als professional meer balans. En dat maakt het beter mogelijk om werk te combineren met privé.’
Ruimte voor verbetering
‘Niemand krijgt bij onderhandelingen alles wat hij wil – dus ook de VGN niet. In dit geval vind ik het vooral jammer dat het niet gelukt is om afspraken te maken over meer flexibiliteit in werktijden. Zo blijft de maximale lengte van een dienst in de cao voorlopig 10 uur, terwijl de Arbeidstijdenwet 12 uur toestaat. Wij wilden dat graag veranderen, zodat mensen meer uren kunnen maken op momenten dat het hen uitkomt. Stel, je hebt een contract voor 24 uur. Dan zou je in bepaalde scenario’s die 24 uur allemaal in het weekend kunnen maken, als je dat wilt. Wij denken dat dat voor iedereen positief zou zijn, maar de bonden wilden het nog niet overnemen in de cao. We hebben wel afgesproken om gezamenlijk onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor meer flexibiliteit. En dat is óók winst.’
Cao-helpdesk in cijfers
De VGN cao-helpdesk helpt en adviseert leden van de VGN over de toepassing van de cao, de arbeidsvoorwaarden en het arbeidsrecht. Van 170 leden van de VGN, namen er afgelopen jaar 144 contact op met de helpdesk. Het jaar van de helpdesk in cijfers:
