Regionaal innoveren met impact in Zuidoost-Brabant
In de regio Zuidoost-Brabant werken veertien gehandicaptenzorgorganisaties via Anders Werken in de Zorg (AWIZ) samen aan onder andere implementatie van spraakgestuurd rapporteren. De opbrengst: minder administratieve lasten, meer werkplezier en door samenwerking een snellere implementatie.
Technologie als integraal onderdeel van zorg en leven
De sector zet in op technologie als vanzelfsprekend onderdeel van het leven van mensen met een beperking. Technologie helpt mensen met een beperking om meer eigen regie en zelfstandigheid te ervaren en ondersteunt professionals om slimmer en prettiger te werken.
Die ambitie vraagt om meer dan losse pilots binnen organisaties. De praktijk laat zien dat regionaal samenwerken bijdraagt aan sneller en beter implementeren van technologie in het leven van mensen met een beperking en in het werk van zorgprofessionals. Regionaal samenwerken helpt om van experimenteren naar echt opschalen te komen, omdat organisaties:
- Sneller implementeren door samen op te trekken
- Kennis en materialen delen op het moment dat ze deze nodig hebben
- Gezamenlijk sterker staan richting leveranciers
- Dubbel werk voorkomen
Regionaal project: Spraakgestuurd rapporteren
In Zuidoost-Brabant werken veertien organisaties in de gehandicaptenzorg, vertegenwoordigd vanuit de VG regiotafel ZO-Brabant, regionaal samen aan onder meer technologische innovatie. Vanuit die hoedanigheid is het samenwerkingsverband sinds vorig jaar mei aangesloten bij AWIZ; landelijke beweging gericht op het aanjagen van innovaties in de zorg. In ZO-Brabant is een regionaal jaarplan op welke vraagstukken en rond welke technologie wordt samengewerkt, maar iedere organisatie maakt zelf de keuze op welke thema’s zij deelnemen.
Zo startte in 2025 vijf van de organisaties een regionaal implementatietraject voor spraakgestuurd rapporteren, vanuit dezelfde opgave: hoge administratielast, druk op personeel en behoefte aan betere en efficiëntere rapportage.
Organisaties begonnen vanuit verschillende startposities. De regionale aanpak bood ruimte om gericht en gestructureerd van elkaar te leren. Rick Hoevenaars (strategisch programmamanager bij ORO) vertelt: “Het mooie aan de samenwerking is: er wordt niet alleen kennis gedeeld, maar ook gezamenlijk gewerkt aan implementatievraagstukken zoals werkprocessen, adoptie en randvoorwaarden. Daardoor bundelen we expertise en kunnen we sneller én doordachter stappen zetten op het gebied van spraakgestuurd rapporteren.”
Er ontstond snel meer kennis over de toepassing spraakgestuurd rapporteren en de context waarin deze goed ingezet kan worden. Zo werd duidelijk dat zorgprofessionals meerwaarde ervaarden door samen met cliënten te rapporteren, wat leidde tot betere gesprekken en meer bewustzijn over hoe en voor wie je rapporteert. Ook had het positief effect op de werkdruk en bespaart het tijd die voor andere waardevolle (zorg)activiteiten ingezet kan worden.
‘Het mooie aan de samenwerking is: er wordt niet alleen kennis gedeeld, maar ook gezamenlijk gewerkt aan implementatievraagstukken zoals werkprocessen, adoptie en randvoorwaarden.’
Wat levert de regionale samenwerking op?
De regionale aanpak helpt om sneller van idee naar toepassing te komen. Innovaties worden gezamenlijk opgepakt, wat zorgt voor meer snelheid, samenhang en beter onderbouwde keuzes. Afwegingskaders en ervaringen uit andere organisaties en regio’s zijn direct beschikbaar. Ook verlagen collectieve afspraken met leveranciers, zoals landelijke raamovereenkomsten via AWIZ, de drempel om te starten met de inzet van innovaties. Regionaal bundelen projectteams verbeterkansen voor software richting leveranciers. Tegelijk geven ze input voor randvoorwaarden die in eigen organisatie verbeterd kunnen worden. Zo voeren de organisaties ook gezamenlijk de MIRA scan uit om de innovation readiness van de organisaties in kaart te brengen maar ook regionaal te kunnen vergelijken en op gezamenlijke ontwikkelpunten samen op te kunnen trekken.
Onderling weten organisaties elkaar beter te vinden. Kennisuitwisseling en leren van elkaar berust daardoor minder op afhankelijkheid van toevallige persoonlijke verbindingen, maar is structureel onderdeel van het werk. In de praktijk werken de organisaties via kleine werkgroepen van minimaal drie tot maximaal vijf organisaties samen, met elk de implementatie van een technologie of innovatie als doel. Voor 2026 zijn dit spraakgestuurd rapporteren, slim incontinentiemateriaal en de automatische medicijndispenser.
Patty Claassens (adviseur kennis en innovatie bij Severinus) vertelt: “Koplopers ontwikkelen materialen en draaiboeken die regionaal herbruikbaar zijn. Zo wordt dubbel werk voorkomen en blijft kennis duurzaam beschikbaar.”
Daarnaast werken de organisaties regionaal samen over beleid en spelregels rondom AI. Daarvoor maken ze gebruik van landelijke kennis via AWIZ.
‘Koplopers ontwikkelen materialen en draaiboeken die regionaal herbruikbaar zijn. Zo wordt dubbel werk voorkomen en blijft kennis duurzaam beschikbaar.’
Regionale samenwerking via structuur van Anders Werken in de Zorg (AWIZ)
De aansluiting bij AWIZ was een bewuste keuze vertelt Bertine van Winkel (bestuurder bij SWZ zorg): “Als het wiel al is uitgevonden, hoeven wij dat zeker niet opnieuw te doen, Sterker nog, door aan te haken bij iets dat al bestaat, ontstaat een vliegwieleffect. Door te focussen op één sterke beweging voorkomen we versnippering en vergroten we de impact. En kunnen we samen versnellen.”
Voor het samenwerkingsverband fungeert AWIZ als belangrijke schakel naar andere regio’s. Dat wordt versterkt door de digitale community AWIZ.Connect. De community ondersteunt samenwerking, versnelt kennisdeling en maakt het eenvoudig om in contact te komen met collega’s uit andere regio’s en sectoren.
Rick is enthousiast over het gebruik van de community: “Een vraag over een bepaalde innovatie leidt er doorgaans toe dat je snel in contact komt met andere AWIZ-leden die hier al ervaring mee hebben – niet alleen in de gehandicaptenzorg, maar in de langdurige zorg in de volle breedte. Dat is geen abstracte kennis, maar heel concreet: zo hebben wij het aangepakt. Juist die informatie is leerzaam.”
Tegelijkertijd is aansluiting bij AWIZ geen eindpunt, maar een startpunt. Het succes staat of valt met de inzet van de deelnemende organisaties zelf. Zoals Patty aangeeft: “Het houdt niet op bij het tekenen en het aansluiten. Je moet gezamenlijk aan de slag met uitvoering van regionale plannen.” AWIZ helpt om die inzet te bundelen en te versterken. Door regionaal samen te werken, profiteer je van elkaars kennis en tempo, maar het vraagt wel blijvende betrokkenheid. “Je bundelt die kracht regionaal, dat is je voordeel. Maar je moet niet denken dat je achterover kunt leunen.”
Sectoroverstijgende samenwerking
Ook de verbinding tussen de gehandicaptenzorg en ouderenzorg wordt als waardevol ervaren. Bertine: “Er is meer overlap dan je vooraf denkt. De ouderenzorg is op sommige toepassingen verder in de implementatie, mede door de personeelskrapte die daar eerder zichtbaar werd. Tegelijkertijd brengen wij vanuit de gehandicaptenzorg relevante expertise in, bijvoorbeeld op het gebied van samenwerking met het informele netwerk en sociale innovatie.”
‘Door te focussen op één sterke beweging voorkomen we versnippering en vergroten we de impact. En kunnen we samen versnellen.’
Meerwaarde voor de sector: een stevig fundament
Vanwege de positieve ervaringen hopen Bertine, Patty en Rick dat meer regio’s en samenwerkingsverbanden in de gehandicaptenzorg zich aansluiten bij AWIZ. Dit versterkt kennisdeling en maakt verdere opschaling van innovaties eenvoudiger, omdat bestaande structuren direct benut kunnen worden. Meer deelname vanuit de gehandicaptenzorg maakt de uitwisseling gerichter, bijvoorbeeld rondom technologie die aansluit bij mensen met een beperking, en het versterkt de gezamenlijke slagkracht richting leveranciers.
Aansluiten bij AWIZ betekent daarmee niet alleen profiteren van wat er al is, maar ook bijdragen aan verdere verbreding en verdieping van het netwerk. Voor gehandicaptenzorgorganisaties die innovatie gezamenlijk willen oppakken, biedt het een stevig en groeiend fundament.
Ook regionaal aan de slag?
Dit voorbeeld biedt inspiratie om regionaal samen te werken. Aankomende periode delen we meer goede voorbeelden waar regionale samenwerking de versnelling van implementatie mogelijk heeft gemaakt.
We roepen organisaties op om met partners in de regio te verkennen hoe jullie gezamenlijk kunnen optrekken rondom innovatie en welke thema’s zich lenen voor een gezamenlijke aanpak.
Als regio aansluiten bij AWIZ, zoals in dit voorbeeld is sinds de recente samenwerking ook een mogelijkheid. Wilt u informatie over AWIZ of andere regionale samenwerkingen in de sector? Neem contact op met beleidsadviseur Eva Huitink via ehuitink@vgn.nl. Zij kan u ook doorverbinden aan contactpersonen uit het voorbeeld.
Regionale samenwerking versnelt de inzet van technologie in de gehandicaptenzorg. Door krachten te bundelen en kennis te delen, komen innovaties sneller van idee naar praktijk. Aankomende periode delen we goede voorbeelden waar regionale samenwerking heeft bijgedragen aan snellere implementatie van technologische innovaties.
