Samen werken aan integrale zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en ggz-problematiek.
Mensen met een verstandelijke beperking en psychische problematiek krijgen vaak te maken met zorg die niet vanzelfsprekend aansluit. Dit geldt met name voor mensen met een WlzVG7- of GGZ-Wonen 5-indicatie. Om beter te begrijpen waarom deze samenwerking vaak moeizaam verloopt én wat nodig is om dit duurzaam te verbeteren, is in opdracht van de VGN en de Nederlandse ggz onderzoek gedaan naar integrale samenwerking in de praktijk voor deze specifieke doelgroep.
Het belang van een integrale benadering
De zorg voor mensen met een verstandelijke beperking én complexe psychische problematiek staat onder toenemende druk. Zij vallen regelmatig tussen twee werelden: de gehandicaptenzorg en de geestelijke gezondheidszorg. Verschillen in visie, cultuur, wetgeving en financiering maken dat samenwerking niet vanzelfsprekend is. Dit speelt breder, maar zeker voor mensen met een zeer intensieve zorgvraag en specifiek de doelgroepen waarop dit onderzoek gericht is; mensen met een Wlz VG7 of GGZ-Wonen 5 indicatie.
In de praktijk blijkt het vaak moeilijk om voor hen passende ondersteuning te organiseren. Juist voor deze mensen, hun naasten en de betrokken professionals is een ‘integrale benadering’ belangrijk: een meervoudige intensieve zorgvraag vraagt om een meervoudige aanpak die samenhangend is, over domeinen heen en op alle niveaus.
Onderzoek binnen de Toekomstagenda Gehandicaptenzorg
Binnen de Toekomstagenda Gehandicaptenzorg zijn aanvullende bestuurlijke afspraken gemaakt om met prioriteit samen te werken aan een aantal thema’s binnen de complexe zorg, specifiek de VG7 doelgroep. Een van deze thema’s is de samenwerking tussen de gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg.
Om de urgentie voor goede samenwerking scherp in beeld te brengen en vooral richting te geven aan oplossingen, hebben de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland en de Nederlandse ggz opdracht gegeven voor dit onderzoek. Het onderzoek is uitgevoerd door TEN HAVE Change Management. Zij brengen een veranderkundig perspectief dat verder gaat dan het herhalen van bekende knelpunten. Het rapport laat zien waarom samenwerking vaak moeizaam verloopt en, nog belangrijker, hoe deze structureel en duurzaam kan worden verbeterd.
Wat belemmert samenwerking?
Het onderzoek laat zien dat doordacht samenwerken over de grenzen van de eigen organisatie heen specifieke aandacht vraagt. In de praktijk is er vaak nog winst te behalen in het gedeelde urgentiebesef, de gezamenlijke visie, eigenaarschap en effectieve regie.
Professionals ervaren handelingsverlegenheid, verantwoordelijkheden worden doorgeschoven en passende structuren en leiderschap ontbreken vaak. Tegelijkertijd tonen succesvolle voorbeelden aan dat verbetering mogelijk is wanneer zes cruciale elementen in samenhang worden toegepast. De inzichten uit de succesvolle voorbeelden én de veranderkundige diagnose vormen de basis voor een concrete en systematische veranderaanpak.
Van analyseren naar doen
Het rapport doet een duidelijke oproep aan bestuurders, beleidsmakers en professionals: verschuif de focus van analyseren naar doen. Organiseer gezamenlijke regie, investeer in kennisopbouw en creëer ruimte voor integrale samenwerking in de praktijk.
Op korte termijn vraagt dit om landelijke coördinatie, lerende pilots met experimenteerruimte en zichtbaar leiderschap. Op langere termijn zijn aanpassingen nodig in wet- en regelgeving, bekostiging, opleidingen en organisatievormen om integrale zorg duurzaam te verankeren.
Verdieping tijdens een webinar op 3 maart
De potentie om de zorg voor deze mensen fundamenteel te verbeteren is groot. De uitkomsten en aanbevelingen uit het rapport worden op 3 maart van 15.30 tot 17.00 uur verder verdiept tijdens een interactief webinar. Er is ruimte voor toelichting, dialoog en het stellen van vragen.
Wij nodigen u van harte uit om het rapport te lezen én deel te nemen aan het webinar, om samen de volgende stap te zetten richting toekomstbestendige, samenhangende zorg.
Voor meer informatie over en aanmelden voor het webinar kijk op deze pagina.