Switchen tussen dagbesteding en werk: Veenendaal doorbreekt schotten

Dat het zo simpel nog niet is, is de reden dat Veenendaal samen met de regio’s Rotterdam, Eindhoven en Weert lerende praktijken vormen. Hierin wordt kennis gedeeld en inspiratie opgedaan. In Veenendaal gaan de regio’s aan de slag bij IW4 en Reinaerde. IW4 is het werkontwikkelbedrijf voor Veenendaal, Rhenen en Renswoude. Zij werken nauw samen met Reinaerde, een zorgorganisatie die verschillende dagbestedingsplekken in Veenendaal aanbiedt. 

Onzekerheid wegnemen

‘Kijken vanuit de mens, niet vanuit het systeem. Dat is ons doel.’ Met als uitgangspunt dat inwoners makkelijk de stap van uitkering naar werk kunnen maken. Maar ook weer terug als dat nodig is. ‘Het is belangrijk om onzekerheid weg te nemen als mensen een stap willen en kunnen maken naar werk’, vertelt Parwaz Karim, procesregisseur Banenafspraak en Beschut werk bij gemeente Veenendaal. Daarom zet de gemeente de uitkering voor drie maanden tijdelijk stop wanneer iemand start met werken. Zodat zij snel kunnen terugvallen op hun uitkering als dat nodig is. De procedure die normaal gesproken voorafgaat aan het aanvragen van een bijstandsuitkering wordt dan overgeslagen. 

‘Bij Reinaerde moedigen we mensen met een Wmo- of Wlz-indicatie aan om werk uit te proberen. Vervolgens kunnen ze na een werkervaringsplek doorgroeien of mogen ze een stap terug doen als het niet past. We zien dat mensen sneller stappen durven zetten omdat teruggaan eenvoudig geregeld is.’ vult Matthias Folmer, regiebegeleider en jobcoach bij Reinaerde aan.

DOORgroeien

HetWerktNu (onderdeel van IW4), Reinaerde en gemeente Veenendaal zijn een samenwerking gestart met het project DOOR. Tijdens een periode van acht tot tien weken kijken ze waar iemand die op zoek is naar een dagbestedingsplek, of al een dagbestedingsplek heeft, het beste op z’n plek is. Is dat binnen de dagbesteding of heeft iemand de mogelijkheid om DOOR te groeien naar werk? Via dit project brengen ze de mogelijkheden in kaart. Samen met de kandidaat gaan ze op zoek naar wat het beste bij diegene past. ‘Zo zorgen we ervoor dat talenten optimaal worden benut en iedereen naar vermogen meedoet in de maatschappij’, aldus Gertjan van der Kaaden, manager Arbeidsontwikkeling bij IW4. 

Laagdrempelige plekken om snel te starten

Bij het wisselen tussen verschillende vormen van werk en dagbesteding, popt vaak de vraag op: wie betaalt de werkplek en begeleiding? De Wmo, arbeidsintegratie, Jeugd- en Participatiewet hebben elk hun eigen budgetten. In Veenendaal proberen ze schotten te doorbreken door bijvoorbeeld participatieplekken in te kopen via Werk en Inkomen. Wmo-consulenten kunnen ook gebruik maken van deze plekken, zonder eerst een indicatie aan te vragen. Parwaz Karim: ‘Door vanuit Werk en Inkomen deze participatieplekken te financieren kun je voorkomen dat mensen lang bij dagbesteding zitten en sneller kunnen doorstromen naar werk.’ Een voorbeeld van zo’n plek is Onze Winkel, een buurtsupermarkt in Veenendaal.  

De ervaringen in Veenendaal laten zien hoe domeinoverstijgend samenwerken in de praktijk vorm krijgt. Voor Simpel Switchen is het belangrijk dat partners elkaar weten te vinden en dat de gemeente flexibel kan omgaan met budgetten en rollen tussen Werk en Inkomen en Wmo. Zo kan ondersteuning beter meebewegen met wat iemand op dat moment nodig heeft en mensen lopen minder vast in schotten en procedures.

Een voorbeeld uit de praktijk: Midas over zijn weg naar betaald werk

Midas werkte een jaar op de dagbesteding. Dat ging prima, maar hij voelde dat er meer in hem zat. Tijdens een open dag van IW4 kreeg hij een goed gevoel. Vanuit dagbesteding was er enige twijfel en terughoudendheid over of hij al klaar was voor de stap naar werk. ‘Dat vond ik jammer. Daardoor ging ik zelf ook twijfelen. Maar ik wist wel dat ik het kan’, vertelt Midas. 

Bij IW4 kon Midas starten met een oriëntatietraject. Dit betekent dat hij verschillende werkplekken uittest om te kijken wat het beste past. Maar het was snel duidelijk: in de keuken voelde hij zich thuis. Jaren geleden volgde hij al een opleiding tot assistent-kok en werkte in de horeca. Maar dit bleek toen te stressvol. Bij IW4 zit hij meer op zijn plek en ervaart hij rust en plezier in het werk in de keuken. 

Op dit moment werkt Midas 32 uur. Naast werkplezier heeft de switch hem ook financieel wat opgeleverd. ‘Het contract tekenen heeft wel even geduurd’, vertelt Midas. De beschut werk indicatie aanvragen via het UWV duurde lang. In die periode kon Midas gelukkig doorgaan in zijn re-integratietraject, dat in overleg werd verlengd tot de indicatie rond was. Volgens IW4 en de gemeente wordt er in dit soort situaties altijd gezocht naar een oplossing om de tussenperiode te overbruggen. Bijvoorbeeld door een traject te verlengen of door iemand al eerder te laten starten. De gemeente betaalt dan mee. Door deze samenwerking kon Midas eerder beginnen op zijn huidige werkplek.  

De route van dagbesteding naar werk was leerzaam. Midas: ‘ik heb geleerd om mij op één taak tegelijk te richten. En om op tijd om hulp te vragen. Dat vond ik eerst lastig.’  

Over de Lerende praktijken van Simpel Switchen

Op 27 januari 2026 kwamen in Veenendaal professionals uit zorg, werk(ontwikkel)bedrijven, gemeenten, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Movisie bij elkaar voor een inspirerende kennisuitwisseling binnen de lerende praktijken van Simpel Switchen. Tijdens deze bijeenkomst stond het delen van ervaringen en inzichten centraal.

De lerende praktijken Simpel Switchen staan onder begeleiding van Cedris, VGN en Movisie. Begin 2025 zijn vier lerende praktijken gestart: Weert, Rotterdam, Veenendaal en Eindhoven. Een lerende praktijk bestaat uit organisaties die al een bestaande samenwerking hebben. Tijdens kenniswisselingsbijeenkomsten wisselen de lerende praktijken casussen, dilemma’s en successen uit.

Wat is Simpel Switchen?

Veel mensen die vanuit een uitkering willen gaan werken of vanuit een werkplek zich willen ontwikkelen durven die stap niet te zetten. Zij hebben de zekerheid van een stabiel inkomen, vaste begeleiding en, waar nodig, een veilige weg terug nodig. Simpel Switchen gaat over het wegnemen van de belemmeringen om aan het werk te gaan en het mensen makkelijker maken om een stap terug te doen als het even niet lukt. Dit gebeurt in de begeleiding van mensen, werkprocessen en in wet- en regelgeving. Zodat, uiteindelijk, iedereen mee kan werken op de plek die op dát moment het beste bij diegene past. Of dat nou vrijwilligerswerk, banenafspraak, beschut werk, regulier werk of dagbesteding is. Met of zonder (gedeeltelijke) uitkering.

De ministeries SZW en VWS hebben zich met samenwerkingspartners verenigd in de werkplaats Simpel Switchen. De werkplaats Simpel Switchen bestaat uit ministeries SZW en VWS, Divosa, VGN, Optimalistic, VNG, Cedris, Sam, Movisie, MIND, Ieder(in), LCR en UWV.