Samen opgroeien
Alle kinderen hebben het recht op onderwijs, ontwikkeling en een plek waar zij kunnen opgroeien en leren.
De overheid heeft de ambitie uitgesproken dat in 2035 de meeste scholen de overgang naar inclusief onderwijs hebben gemaakt. Deze doelstelling is ook terug te lezen in de werkagenda van het VN-verdrag Handicap, waarin ook doelstellingen zijn opgenomen voor de doorontwikkeling van inclusieve vormen van kinderopvang, waaronder voorschoolse educatie. De VGN ondersteunt de beweging naar meer inclusieve kinderopvang en inclusief onderwijs, zodat het vanzelfsprekend wordt dat kinderen met en zonder beperking samen kunnen opgroeien.
Een opgave die vraagt om een andere kijk, intensieve en gerichte samenwerking en het vereenvoudigen van wet- en regelgeving. Dat het kan, zien we bij enkele lokale of regionale initiatieven die experimenteren met de afstemming en samenwerking tussen gemeenten, kinderopvang, zorg en onderwijs. Op deze themapagina ‘Samen opgroeien’ is een overzicht te vinden van verhalen, initiatieven, experimenten en handreikingen gericht op het versterken van de pedagogische basis en de samenwerking tussen opvang, onderwijs, zorg en jeugdhulp die erop gericht zijn dat kinderen met en zonder beperking samen kunnen opgroeien.
Inclusieve Kinderopvang
Begin 2025 is de handreiking 'Op weg naar inclusieve kinderopvang' gepubliceerd. Het helpt gemeenten en organisaties om een kinderopvangomgeving te creëren waar alle kinderen samen kunnen (op)groeien. De handreiking biedt inspiratie, praktische kennis, voorbeelden en concrete handvatten voor succesvolle samenwerking. Naast de handreiking is ook een voorbeeldendocument beschikbaar.
Onderwijs & Zorg
Alle kinderen moeten naar school kunnen en zich kunnen ontwikkelen. Dit geldt ook voor kinderen die zorg en ondersteuning nodig hebben. Daarom zet de Rijksoverheid in op een betere aansluiting en samenwerking tussen zorg en onderwijs. Zodat zoveel mogelijk kinderen goed onderwijs volgen en zich ontwikkelen. Meer over Onderwijs & Zorg
Experiment Onderwijszorgarrangementen (OZA)
Sinds 1 januari 2023 is het experiment onderwijszorgarrangementen van start. In dit experiment krijgen 62 onderwijszorgarrangementen de ruimte om meer maatwerk in het onderwijs aan te bieden. Dit geeft ruimte om af te wijken van wet- en regelgeving over onderwijstijd, onderwijsinhoud, onderwijslocatie en bekostiging. Ook een aantal organisaties in de gehandicaptenzorg zijn betrokken bij deze experimenten.
Meer informatie:
Links
Zorg in onderwijstijd
Onder zorg in onderwijstijd (ZiO) vallen alle vormen van hulp en ondersteuning die kinderen en jongeren nodig hebben om onderwijs te kunnen volgen en zich te ontwikkelen, maar die niet vallen onder de gangbare ondersteuning door scholen. ZiO wordt in overleg met ouders en leerkrachten op school ingezet door zorgorganisaties. In sommige regio’s heeft ZiO andere namen, zoals Jeugdhulp op School (JOS), Zorg Binnen Onderwijs (ZBO) of Specialistische Jeugdhulp in Speciaal Onderwijs (SJSO).
In 2025 is de leidraad Zorg in onderwijstijd ontwikkeld die laat zien waarom ZiO nodig is, hoe ZiO gerealiseerd kan worden binnen de bestaande wet- en regelgeving, en waarom vastberaden samenwerking tussen bestuurders, beleidsmakers, professionals en ouders de sleutel is voor succes. Maar ook wat er nog moet gebeuren om zorg in onderwijstijd toekomstbestendig te maken.
Deze leidraad is gemaakt op verzoek van de ministeries van OCW en VWS. De kennis en de ervaringen die hiervoor de basis vormen zijn de afgelopen jaren samen met ouders, regionale en lokale initiatieven, zorgarrangeurs en onderzoekers verzameld en gedeeld tijdens zogenoemde Oplossingenlabs. Deze Oplossingenlabs worden georganiseerd door het NJI in samenwerking met de Sectorraad GO, de VNG, VGN en de zorgarrangeurs van Onderwijsconsulenten.
-
Leidraad Zorg in Onderwijstijd
Elk kind verdient de kans zich optimaal te ontwikkelen. Ook kinderen met een, soms intensieve of complexe ondersteuningsvraag in het (gespecialiseerd) onderwijs. Zorg in onderwijstijd (ZiO) laat zien dat het mogelijk is onderwijs en zorg collectief te organiseren en financieren. Hoe je dat kunt doen en wat erbij komt kijken kun je nu lezen in de Leidraad Zorg in Onderwijstijd: Inspiratie voor uitvoering, beleid en bestuur. Deze leidraad bundelt bewezen praktijken, inzichten en handvatten zodat nog meer regio’s aan de slag kunnen met deze aanpak.
-
Leven=Meedoen: Samen leren, zorgen en groeien
Elk kind heeft recht op onderwijs. Toch blijkt dat in de praktijk niet vanzelfsprekend voor kinderen die naast onderwijs ook intensieve zorg of revalidatie nodig hebben. In Limburg hebben drie organisaties de handen ineengeslagen om daar verandering in te brengen: Onderwijsgroep Buitengewoon, Adelante en PSW. Samen ontwikkelen zij kindcentra waar onderwijs, zorg en revalidatie elkaar versterken.
-
Leven=Meedoen: Kinderen komen altijd van rechts
Op basisschool Panta Rhei in Coevorden hebben ze er een mooie vuistregel voor: Kinderen komen altijd van rechts. Oftewel, kinderen hebben altijd voorrang. Dus zijn de leerkrachten van Panta Rhei altijd op zoek naar het beste voor de leerlingen. Ook als ze wat extra hulp nodig hebben.
Links
Inclusief Onderwijs
De overheid streeft ernaar dat in 2035 de meeste scholen de overgang naar inclusief onderwijs hebben gemaakt. De overheid heeft beschreven wat inclusief onderwijs is en hoe een inclusieve leeromgeving er uit ziet.
Kinderdienstencentra (KDC)
Nieuwe positioneringsdocument (in ontwikkeling, volgt)
