De steen van Theo: ‘De lat voor ons als collectief moet flink omhoog’

‘Het gaat over mensen!’ Een jaar geleden schreef de Groene Amsterdammer over de gehandicaptenzorg die het zwaar had. Zorgorganisaties hadden te weinig geld en personeel om cliënten met een verstandelijke beperking op een fatsoenlijke manier te kunnen helpen. De wachtlijsten lieten slechts het topje van de ijsberg zien, aldus het artikel dat urgentie vroeg. Wat is er sindsdien gebeurd? 

Verbeteringen mogelijk

De financiële resultaten in de gehandicaptenzorg zijn verbeterd, weliswaar niet zo spectaculair als in de ouderenzorg, maar toch. En die kunnen in 2026 verder verbeteren. De vergoedingen voor intensieve zorg gaan omhoog en er komt meer geld voor huisvesting. Vanaf 2027 staan echter nog steeds onbegrijpelijke kortingen in de boeken. En wat gaat het nieuwe kabinet brengen? 

Het aantal openstaande vacatures is verder toegenomen. We winden ons nu op over drie tot vijfduizend zzp’ers, maar de komende tien jaar groeit het aantal niet ingevulde vacatures met tien tot twintigduizend. Het ziekteverzuim is nog steeds te hoog, rond de acht procent, terwijl dat in de jaren voor corona doorgaans onder de zes procent lag. De uitstroom uit de sector is te hoog, zeker ook onder jongeren.   

De (officiële) wachtlijsten voor vg7 zijn het afgelopen jaar met ongeveer twintig procent gestegen. Het inzicht in de werkelijke wachtlijsten is nog even beroerd als een jaar geleden (ondanks inspirerende initiatieven om dat inzicht en de zorgbemiddeling te verbeteren zoals in de regio Utrecht).  

Als individuele organisaties hebben we het in het afgelopen jaar goed gedaan, qua financiën en het opleveren van strategische visies en bouwplannen. Als vereniging hebben we gewerkt aan de zichtbaarheid van de sector, aan de herwaardering van onze Visie 2030 en gelobbyd voor een betere bekostiging. Er is veel om trots op te zijn. Maar hadden we als collectief niet veel meer moeten doen? Werken we gezamenlijk met voldoende urgentie aan onze positie op de arbeidsmarkt en de aanpak van wachtlijsten?  

Alles uit de kast voor goede zorg

We hebben als vereniging een stevig verhaal te vertellen: onze zorg en ondersteuning zijn niet onbegrensd. De toekomst van de gehandicaptenzorg ligt niet in grotere beloftes, maar in eerlijkere keuzes. Die boodschap vraagt meer dan alleen moed. Die vraagt ook dat we elke dag in het hier en nu laten zien dat we alles uit de kast halen om kwalitatief goede zorg en ondersteuning te bieden en wachtlijsten te voorkomen. Bijvoorbeeld aan die moeder die een plek voor haar zoon zoekt en mij kort voor de kerstdagen schrijft: ‘Tegen de tijd dat het huis klaar is, staat hij al acht jaar bij hen op de wachtlijst. Ik zie het wel, ik blijf alleen hoop houden.’ 

Acht jaar! Acht jaar met een zoon met een zeer intensieve zorgvraag, dat is geen wachttijd, dat is een levensfase. De lat voor ons als collectief moet echt flink omhoog!    

Dit artikel komt uit de eerste editie van Markant 2026.