Nieuws

De Rookvrije Gehandicaptenzorg; wat betekent dat

Vorig jaar ondertekende de VGN, samen met diverse andere partijen, de intentieverklaring 'maak de zorg rookvrij'. Maar wat betekent dat voor de gehandicaptenzorg? Wat is rookvrij en waar werken we dan aan? Samen met een adviesgroep van leden is er een visie op en definitie van de Rookvrije Gehandicaptenzorg opgesteld.

Logo Rookvrij

Visie

Het realiseren van een rookvrije gehandicaptenzorg doen we samen vanuit de volgende visie: 
 
Medewerkers hebben recht op een veilige werkplek en cliënten op een gezonde (woon)omgeving. Roken is een verslaving die ernstige gezondheidsrisico's met zich meebrengt. Roken en zorg gaan niet samen. Daarom zet ook de gehandicaptenzorg in op rookvrij. Cliënten en medewerkers ondersteunen elkaar, spreken elkaar aan en staan samen sterk! Dit wordt ondersteund door organisatiebeleid. 
 

Wat betekent dat concreet

De visie rookvrije gehandicaptenzorg is verder uitgewerkt aan de hand van zeven punten. De definities uit de intentieverklaring en het Nationaal Preventieakkoord dienen hierbij als basis. Onderstaande is wat we als sector nastreven en in 2030 met elkaar willen hebben bereikt. In specifieke, uitzonderlijke situaties is ruimte voor maatwerk, waarbij hetgeen we nastreven wel leidend blijft.

  1. Rookvrije gebouwen en terreinen

Rookruimtes in (semi-)publieke en openbare gebouwen dienen sinds 1 juli 2021 gesloten te zijn. De gehandicaptenzorg valt hier ook onder. Wettelijk gezien is het nog wel toegestaan om te roken op het terrein van een organisatie, buiten de kaders van een gebouw. Organisaties maken hierin eigen keuzes. Het rookvrij maken van terreinen brengt uitdagingen met zich mee, bijvoorbeeld in sommige situaties in verband met de veiligheid; cliënten kunnen en mogen niet altijd het terrein verlaten om ‘buiten de poorten’ te roken. Daarnaast dient ook aandacht te zijn voor de brandveiligheid. 

Belangrijk is draagvlak creëren voor de Rookvrije gehandicaptenzorg, waarbij niet roken als norm wordt neergezet. Op het terrein worden geen tabaksproducten en aanverwante niet-medicamenteuze producten (incl. e-sigaretten en shishapennen) verkocht.  

Rookvrije zorg is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Organisaties zorgen ervoor dat het beleid bij iedereen die het terrein en/of gebouw betreedt bekend is. 

  1. Medewerkers in de gehandicaptenzorg roken niet onder werktijd en zijn ook niet herkenbaar als roker op hun werkplek

Medewerkers roken vanwege hun voorbeeldfunctie niet onder werktijd. Ook buiten werktijd roken zij niet in de nabijheid of in het zicht van cliënten. Overwogen kan worden om medewerkers te vragen om niet te roken in hun werkkleding of in kleding waarin de rooklucht blijvend te ruiken is. ‘Derdehands rook’ bevat ook giftige en schadelijke stoffen en is daarom ook schadelijk voor de gezondheid. De geur van rook kan tevens mensen die willen stoppen een prikkel geven, waardoor ze trek krijgen in een sigaret. Rookvrij worden is een gezamenlijke verantwoordelijkheid; we stimuleren elkaar en halen de prikkels om te roken zo veel mogelijk weg. Nieuwe medewerkers worden actief gewezen op het rookvrij beleid.   

  1. Medewerkers in de gehandicaptenzorg kunnen desgewenst worden ondersteund bij het stoppen met roken

Organisaties hebben een stoppen-met-roken aanbod of attenderen medewerkers op bestaande mogelijkheden bij huisarts, zorgverzekeraars en verslavingszorg.   

Het bespreekbaar maken van het roken door medewerkers is niet voorbehouden aan leidinggevenden; elke collega of cliënt kan en mag dit onderwerp aankaarten. Organisaties hebben een veilige aanspreek cultuur waarin in gesprek gegaan kan worden over dit onderwerp en waarin elkaar hulp geboden wordt.  

  1. Cliënten worden actief en -indien nodig- bij herhaling ondersteund bij het stoppen met roken

Het bespreekbaar maken van het roken door cliënten is niet voorbehouden aan behandelaars: elke bij de cliënt betrokken medewerker mag dit onderwerp aankaarten. Binnen de veilige aanspreek cultuur.  

Organisaties hebben een passend stoppen-met-roken aanbod voor cliënten en/of attenderen cliënten op bestaande mogelijkheden via de huisarts, zorgverzekeraar en verslavingszorg. Tijdens de intake is hier al aandacht voor.    

  1. Ook in de ambulante setting kunnen medewerkers hun werk rookvrij doen, waarbij tegelijkertijd cliënten worden gestimuleerd om het roken te stoppen

Medewerkers gaan met de client het gesprek aan over de gevolgen van roken; niet alleen voor de client zelf, maar ook over de gevolgen voor de medewerker. Er worden stappen gezet om medewerkers te beschermen tegen tabaksrook, bijvoorbeeld door afspraken te maken over het rookgedrag tijdens en voorafgaand aan de dienstverlening.  

  1. Leveranciers aan de zorg (zoals taxichauffeurs, schilders, wasserijen, groothandels) worden actief gewezen op het rookvrij beleid van de organisatie en worden hier ook aan gehouden

Ook externen moeten zich op het terrein van de zorgorganisatie aan de regels houden. Dit kan bijvoorbeeld door in een inkoopcontract hierover een passage op te nemen.    

  1. In zowel interne als externe communicatie-uitingen van de organisatie wordt het rookvrij beleid uitgedragen

Iedereen die met de organisatie te maken heeft, is op de hoogte van het rookvrij beleid. Denk bijvoorbeeld aan het uitdragen via (nieuws)brieven, folders, borden met huisregels op het terrein, social media en intranet en team-overleggen. Tevens zijn er geen tabakswaren zichtbaar in communicatie uitingen.  


In beweging

Met deze visie en uitwerking daarvan beogen we als sector in 2030 met de Rookvrije Zorg bij te dragen aan de Rookvrije Generatie. De komende jaren zal duidelijk worden wat de Rookvrije Gehandicaptenzorg teweeg brengt en wat er nodig is. Samen met een adviesgroep van leden en (externe) partners worden thema's besproken en verder uitgewerkt. De Rookvrije Gehandicaptenzorg is een beweging die in beweging blijft. Nieuwe inzichten zullen dan ook periodiek worden verwerkt. 

Momenteel wordt er in samenspraak met VWS onderzocht hoe we (met ondersteuning) onze leden verder op weg kunnen helpen in deze beweging.

Lees meer over de Rookvrije Gehandicaptenzorg op vgn.nl/rookvrij. Daar kunt u zich ook aanmelden voor deelname aan de adviesgroep en/of voor het actief ontvangen van updates rondom dit onderwerp.

Heeft u vragen over de Rookvrije Gehandicaptenzorg of wilt u reageren op bovenstaande? Neem dan graag contact op met Jolien den Hartog of Mara Spit-Verdonschot
 

Deze pagina is een onderdeel van: