VGN Waaier Cliëntervaringsinstrumenten

De VGN Waaier Cliëntervaringsinstrumenten is rond 2013 ontstaan vanuit de wens om de ervaringen van mensen met een beperking op te halen met een valide en betrouwbaar instrument. De gehandicaptenzorg vond de tot dan gebruikte ervaringsinstrumenten en het streven naar een one-size-fits-all-instrument niet passend, omdat de gehandicaptenzorg zo ontzettend divers is. De VGN nam om die reden het initiatief om een brede set van instrumenten te toetsen en te bundelen in een waaier, waaruit de leden zelf een instrument kunnen kiezen, die het beste past binnen de organisatie.

De VGN Waaier Cliëntervaringsinstrumenten is bedoeld voor zorgaanbieders. In samenspraak met de cliëntenraad kiezen zorgaanbieders één of meerdere cliëntervaringsinstrumenten uit de waaier, die zij willen gebruiken om de ervaringen van mensen met een beperking te onderzoeken. Zij kiezen die instrumenten die passen bij de mensen aan wie zij zorg en ondersteuning verlenen.  

Het doel is om de zorg en ondersteuning aan mensen met een beperking te verbeteren op basis van de resultaten van het cliëntervaringsonderzoek, en daarmee ook de kwaliteit van bestaan.

De instrumenten zijn vanuit en voor de gehandicaptenzorg ontwikkeld, met ruimte voor zowel kwantitatieve als kwalitatieve instrumenten. In opdracht van de VGN worden de instrumenten in de waaier iedere twee jaar beoordeeld door een onafhankelijke Commissie van Deskundigen. Jaarlijks kunnen nieuwe instrumenten worden ingediend bij de commissie ter beoordeling voor opname in de VGN Waaier Cliëntervaringsinstrumenten.

Zie voor meer informatie over de Commissie van Deskundigen, vraag 8. 

Voor de beoordeling van de cliëntervaringsinstrumenten gelden enkele criteria. Deze criteria worden momenteel herzien. Op korte termijn volgen de nieuwe beoordelingscriteria op deze pagina.

In dit document zijn de meest recente beoordelingen van de Commissie van Deskundigen te vinden van de instrumenten in de waaier.

De huidige VGN Waaier Cliëntervaringsinstrumenten voor de periode 2026 bestaat uit veertien instrumenten. Sommige instrumenten zitten al sinds de eerste versie in de Waaier. 

De VGN Waaier Cliëntervaringsinstrumenten 2026 is hier te downloaden. 

De waaier is onderdeel van Bouwsteen 2 van het Kwaliteitskompas Gehandicaptenzorg. Het kwaliteitskompas is de veldnorm voor de sector en alle zorgaanbieders die onder de reikwijdte van het kwaliteitskompas vallen worden geacht zich te houden aan de afspraken die daarin door de betrokken partijen zijn gemaakt. Over het onderzoek naar de ervaringen van mensen met een beperking staat in bouwsteen 2 beschreven: 'De gehandicaptenzorg heeft een waaier met erkende cliëntervaringsinstrumenten. In samenspraak met de cliëntenraad kiezen zorgaanbieders uit deze waaier één of meerdere cliëntervaringsinstrumenten die zij willen gebruiken om de ervaringen van mensen met een beperking te onderzoeken: instrumenten die passen bij de mensen aan wie zij zorg en ondersteuning verlenen. In de wet is vastgelegd dat de cliëntenraad meedenkt over de kwaliteit binnen zorgorganisaties én advies geeft bij het tot stand komen van verbeteringen. Mensen met een beperking die professionele zorg en ondersteuning ontvangen, krijgen minimaal eens per drie jaar de mogelijkheid om middels een cliëntervaringsonderzoek officieel aan te geven wat zij van de geboden zorg vinden. Zorgaanbieders zijn vrij om dit frequenter uit te voeren, dit is ook afhankelijk van het instrument dat zij gebruiken'.

De onafhankelijke Commissie van Deskundigen beoordeelt de instrumenten in de waaier in opdracht van de VGN. Dat gebeurt iedere twee jaar. 

De commissie bestaat uit de volgende leden:

• Prof. dr. ir. Kees Ahaus, voorzitter
• Prof. dr. Petri Embregts
• Prof. dr. Hennie Boeije
• De commissie wordt bijgestaan door dr. Willemijn Ridder, wetenschappelijk secretaris. 
• Waarnemers zijn Peter Kruithof en Annemarie Peters-Bartraij, bureau VGN.