Artikelen

De arbeidsmarktkrapte zet de gehandicaptenzorg onder druk. Daarom klinkt de oproep om meer uren te werken steeds luider. Toch laat de ontwikkeling van de deeltijdfactor zien dat de grote beweging uitblijft. Gemiddeld werken medewerkers niet vanzelf meer uren, ondanks alle aandacht voor dit onderwerp. Achter het gemiddelde zitten verschillen tussen branches, leeftijdsgroepen en urenklassen, maar het totale beeld blijft opmerkelijk stabiel.
Dit is geen teleurstellende uitkomst, integendeel. Het is een belangrijk signaal.

In de gehandicaptenzorg kennen medewerkers de mensen die zij begeleiden vaak al jaren. Ze weten wie er 's ochtends tijd nodig heeft, wie er baat heeft bij structuur en wie juist niet. Ze kennen de families, de gewoontes, de kleine dingen die het verschil maken. Die kennis is waardevol. Het is ook precies de kennis die organisaties sterker maakt, als je het weet op te halen.

Onze samenleving is continu in beweging. Dat vraagt om een gehandicaptenzorg die niet alleen meebeweegt, maar ook vooruitdenkt, zodat mensen met een beperking nu én straks een betekenisvol leven kunnen leiden. Voor begeleider Luka Doppen betekent dat ook samen met familie en vrijwilligers nieuwe deuren openen, zodat cliënten zoveel mogelijk volwaardig kunnen meedoen.

De gehandicaptenzorg staat voor een scherpe opgave. Minder mensen, complexere zorgvragen en hogere verwachtingen vragen om fundamenteel andere keuzes. In de Visie 2035 staat het helder: de sector kan alleen toekomstbestendig zijn als het werk anders wordt georganiseerd, met meer ruimte voor vakmanschap, eigenaarschap en samenwerking.

Op de Verenigingsmiddag van 12 juni 2025 gingen bestuurders uit de gehandicaptenzorg aan de slag met het thema Samenwerken met informele netwerken. Hoe kunnen we de samenwerking tussen formele zorg en informele netwerken versterken? Tijdens deze middag, voorafgaand aan de Algemene Ledenvergadering van de VGN, stond deze vraag centraal.

Jean Pierre Wilken, die onlangs afscheid nam als lector Participatie, Zorg en Ondersteuning aan de Hogeschool Utrecht, vindt het tijd worden dat we de menselijke maat weer centraal stellen. In een samenleving waarin prestatiedruk en uitsluiting toenemen, pleit hij in Markant - het tijdschrift voor de gehandicaptenzorg - voor een zorg die begint bij echte aandacht, respect en verbondenheid. ‘Zet het sociale voorop.'

Hoe maken we de stap van zorg voor mensen met een beperking naar een leven waarin familie, vrienden, buren en collega’s een centrale rol spelen? Wat betekent dit voor professionals die mensen met een beperking ondersteunen, en wat vraagt het van de families? Deze vragen stonden centraal in een energieke en prikkelende inspiratiesessie sessie, die onderdeel was van het VGN-congres ‘De kracht van netwerken’ op 24 maart 2025 in Hilversum.