Artikelen

’Waarom is transitie geen veranderkunde? Bij veranderkunde ga je van A naar B met een plan. Bij transities verlaat je A voor “geen flauw idee”. En de manier waarop: “geen flauw idee”’, aldus Bart Götte, hoofddocent transitie aan de UvA en gastspreker op de Verenigingsmiddag van de VGN.

Op de Verenigingsmiddag van 12 juni 2025 gingen bestuurders uit de gehandicaptenzorg aan de slag met het thema Samenwerken met informele netwerken. Hoe kunnen we de samenwerking tussen formele zorg en informele netwerken versterken? Tijdens deze middag, voorafgaand aan de Algemene Ledenvergadering van de VGN, stond deze vraag centraal.

In een interview met tijdschrift Markant pleitte zorgvernieuwer Teun Toebes voor een menswaardiger zorgsysteem. In dit aanvullende artikel houdt hij het systeem een spiegel voor. Want als we echt willen dat mensen met een beperking een goed en een betekenisvol leven hebben, waarom hebben we dan een zorgsysteem waarin de collectieve veiligheid bijna altijd zwaarder weegt dan de individuele kwaliteit van leven?

‘Standaardisatie en protocollering zijn de vijanden van een goed bestaan' vertelt Gijs van Gemert, voormalig bijzonder hoogleraar ‘Zorg voor ernstig geestelijk gehandicapten’ aan de Rijksuniversiteit Groningen in Markant. Hij vindt dat de gehandicaptenzorg zich heeft laten opsluiten in individualiserende behandeling en medicalisering.

De rol van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) verandert mee met de dynamiek in de gehandicaptenzorg. Hoe kijkt de IGJ zelf naar deze transitie? En hoe ervaren zorgaanbieders zoals Philadelphia deze ontwikkeling?

Meer dan de helft van de mensen met een beperking krijgt te maken met seksueel grensoverschrijdend gedrag, vertelt Aafke Scharloo, klinisch psycholoog en orthopedagoog in het tijdschrift Markant. ‘Een schrikbarend hoog aantal. Toch staat de aandacht die er binnen organisaties is voor seksueel grensoverschrijdend gedrag niet in verhouding tot deze cijfers. Natuurlijk: er zijn protocollen, maar eigenlijk is dat dweilen met de kraan open.’

Kan de gehandicaptenzorg in Nederland tegen een stootje? Binnen de sector neemt niet alleen de financiële druk toe, ook de complexiteit van de zorgvragen neemt toe en het aantal zorgvragen, terwijl er minder zorgprofessionals beschikbaar zijn. Hoeveel veerkracht heeft de sector? Drie bestuurders aan het woord: Elze Vonk (Alliade), Emmeke van Eersel (Middin) en Han van Esch (Philadelphia). ‘We kunnen tegen een stootje, maar het is een samenspel van zaken die het wel erg ingewikkeld maakt.’

‘Eerst moet de focus op jezelf. Daarna kan je beter naar de ander kijken en de ander beter helpen', zegt Mariëtte Stradmeijer, trainer van Op Eigen Benen. ‘In de gehandicaptenzorg gaat het vaak over de eigen regie van cliënten. Maar, hoe kan je iemand bewust laten worden van zijn eigen kunnen, als je dat zelf niet hebt ervaren?’